Askeri Disiplin Cezaları- Disiplin Kanunu-TSK- İtiraz – Dava

Askeri disiplin cezaları; 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu kapsamında, disiplinsizlikte bulunan subay, astsubay, uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş ve erlere uygulanan yaptırımlardır. Uyarmadan silahlı kuvvetlerden ayırmaya uzanan yedi kademeli bu sistem; hangi eylemin hangi cezayı gerektirdiğini, cezayı kimin vereceğini, nasıl itiraz edileceğini ve kesinleşen cezanın hangi yollarla iptal ettirilebileceğini detaylı biçimde düzenlemektedir. Bu rehberde kanunun tamamını avukat gözüyle ve pratik örneklerle aktarıyoruz.

1- Askeri Disiplin Cezaları Nelerdir ?

6413 sayılı Kanun’un 11. maddesi; askeri disiplin cezalarını ağırlık derecesine göre yedi kademede sıralamış ve her kademe için yetkili merci ayrımını da düzenlemiştir. Bu iki bilgiyi — ne ceza, kim verecek — birlikte bilmek savunma stratejisinin temelini oluşturur.

2- TSK Disiplin Cezaları Nasıl Uygulanır ?

Ceza türünü bilmek yetmez; nasıl uygulandığını bilmek hem personelin hakkını korumasını hem de olası usul hatalarını tespit etmesini sağlar.

Uyarma (m.12/1)

Personele görevinin icrasında ya da hal ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Sözlü uyarma bu kapsama girmez; mutlaka yazılı olmalıdır.

Kınama (m.12/2)

Personele görevinin icrasında ya da hal ve hareketlerinde kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Uyarmadan farkı, kusurlu olduğunun bildirilmesidir — yani suçlayıcı niteliktedir. Her iki cezada da yazılılık şartı zorunludur; bu şart sağlanmadan verilen ceza usul hatasıyla maluldür.

Hizmete Kısmi Süreli Devam (m.12/3)

Personelin mesai sonrasında günde üç saati ve her halükarda gece 24.00’ü geçmeyecek biçimde kadro görevinde ya da statüsüne uygun başka askeri hizmetlerde çalıştırılmasıdır. Tatil günlerinde uygulanmaz; ceza süresince personel hizmette sayılır. Cezanın yerine getirilme biçimi ilgiliye ayrıca tebliğ edilmek zorundadır.

Aylıktan Kesme (m.12/4)

Personelin sosyal güvenlik mevzuatına göre hesaplanan prime esas kazancından kanuna ekli çizelgede belirlenen oranlarda kesinti yapılmasıdır. Kesme tam lira üzerinden hesaplanır; kuruşlar dikkate alınmaz. Kesinti aylığı tahakkuk ettiren birimce doğrudan gerçekleştirilir.

Hizmet Yerini Terk Etmeme (m.12/5)

Personelin mesai bitiminden sonra görev yerinden ayrılmayıp resmi daire, kışla veya eğitim alanlarında hizmetine devam etmesidir. Disiplin amirleri kanuna ekli çizelgeye göre; disiplin kurulları ise 4 ila 10 gün arasında bu cezayı verebilir. Cezalı personel için uygun yatma yeri tahsis edilmesi zorunludur. Tatil günlerinde infaza ara verilir; günde en fazla 1 saat ziyaretçi kabulüne izin verilebilir.

Oda Hapsi (m.12/6)

Bu ceza iki farklı durumda uygulanır. Seferberlik ve savaş zamanında tüm disiplinsizlik hallerinde disiplin amirleri tarafından çizelgeye göre; kurullar tarafından 10 ila 30 gün arasında verilebilir. Barış zamanında ise yalnızca Türk karasuları dışındaki gemilerde görev yapan personele, buradaki disiplinsizlikleri nedeniyle gemi komutanı tarafından uygulanabilir. Oda hapsinde personel emir veremez ve genel hizmet yapamaz.

Silahlı Kuvvetlerden Ayırma (m.13)

TSK ile ilişiğin kesilmesi ya da sözleşmenin feshedilmesidir. Bu cezayı alanlar seferberlik ve savaş halleri hariç bir daha TSK’da hiçbir şekilde görev alamaz. Yedek subay veya astsubay olanlar kalan hizmetini er rütbesiyle tamamlar. Yükümlülük ya da sözleşme süresi dolmadan bu cezayı alanlar, kalan süre boyunca MSB veya TSK adına edinilen diploma ve sertifikaları kullanamazlar.

3- Hangi Eylem Hangi Cezayı Gerektirir?

6413 sayılı Kanun her ceza türü için ayrı bir disiplinsizlik listesi belirlemiştir. Bu listeler sınırlı sayıda değildir; ancak listede yer almayan bir eylem için o cezanın verilebilmesi hukuki zemin gerektirmektedir.

Uyarma Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler (m.15)

▸  Emri mütalaa etmek: Emre itiraz veya uygunsuzluğunu amirine alenen dile getirmek. Amir karar vermeden önce fikri savunmak ya da emrin yasadışı olduğunu belirtmek bu kapsamda değildir.

▸  Görevde kayıtsızlık: Görevdeyken izinsiz olarak hizmet dışı işlerle uğraşmak.

▸  Hizmet dışında amir veya üste saygısızlık: Tanınan amire saygısızlık teşkil eden fiillerde bulunmak.

▸  Mesai çizelgesine uymamak: Özürsüz veya izinsiz geç gelmek, erken ayrılmak.

▸  Kılık ve kıyafeti bozuk olmak, usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak.

▸  İsraf etmek: Tasarruf tedbirlerine riayet etmemek.

▸  Saygısız davranmak: Eş rütbeli veya ast ilişkisi dışındaki kişilere kötü muamele.

▸  Başkalarını kötülemek, askeri nezaket kurallarına uymamak.

▸  Hizmet haricinde yalan söylemek: Denetim sorumluluğu kapsamındaki sorulara yanlış yanıt vermek.

▸  Selamlama yapmamak, zamana riayet etmemek, mesai dışında aşırı alkol kullanımı.

▸  Görev dönüşü tekmil vermemek, kişisel ve çevre temizliğine dikkat etmemek, kendini geliştirmede yetersiz kalmak.

Kınama Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler (m.16)

▸  Amir veya üste nezaketsizlik: Saygısızlık boyutuna ulaşmayan ancak askeri nezaket kurallarına aykırı davranış. Kuralların önceden ilan edilmiş ya da kişinin makamı gereği bilmesi gerektiğinin kabul görmesi koşuluyla verilir.

▸  Meslek etiğine aykırı davranışta bulunmak: Önceden ilan edilmiş etik kurallara aykırı davranış.

▸  Küfürlü konuşmak: Eş rütbeli ya da astlara karşı terbiye dışı konuşmak.

▸  Askeri silsileyi bozarak hareket etmek: İzin alınmadan doğrudan üst amire müracaat etmek.

▸  Uygun olmayan hitaplarda bulunmak, sorumluluktan kaçmak.

▸  Askeri eşyayı uygun kullanmamak: Zarar görmesine veya aşırı yıpranmasına sebebiyet vermek.

▸  Sağlığın korunması kurallarına uymamak: Yetkili makamlarca konulan sağlık tedbirlerine uymamak.

Hizmete Kısmi Süreli Devam Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler (m.17)

▸  Üste saygısızlık: Hizmette üste saygıyı kasıtlı olarak göstermemek veya ikaz/tenkit/muahezeyi kabul etmemek.

▸  Görev yerini izinsiz terk etmek: 24 saati geçmeyecek kaçma ya da özürsüz tam gün mesaiye gelmemek.

▸  Temaruz: İsteklerini yerine getirmek için hastalığını abartmak ya da olmayan rahatsızlık iddiasıyla sevk sağlamak.

▸  Uygunsuz davranışlarda bulunmak: TSK’ya ya da rütbeye uygun olmayan fiiller.

▸  Ketum davranmamak: Gizli olmamakla birlikte açıklanmaması gereken bilgiyi yetkisizlere söylemek.

Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler (m.18)

▸  Amire saygısızlık: Hizmette amire saygıyı kasıtlı olarak göstermemek.

▸  Yalan söylemek: Askeri hizmete ilişkin konularda amirlere kasıtlı yanlış beyanda bulunmak.

▸  Hizmetle ilgisi olmayan emir vermek, maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek.

▸  Ayrımcılık yapmak: Dil, ırk, cinsiyet gibi nedenlerle görev yerinde huzursuzluk yaratmak.

▸  Yasak edilen yerlere girmek: Üniforma ile bar, kumarhane, meyhane gibi yerlere girmek.

▸  Kayırma talep etmek, maiyetinden makul seviyenin üstünde hediye kabul etmek.

▸  Hizmetteyken siyasi içerikli konuşmak, yasaklanmış toplantı ve yürüyüşlere katılmak.

▸  İzinsiz garnizonu terk etmek, ulaşım güvenliğini ihlal etmek.

Hizmet Yerini Terk Etmeme Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler (m.19)

▸  Emre itaatsizlik: Kasıtlı olarak hizmete ilişkin bir emri tam yapmamak ya da değiştirerek yapmak.

▸  Kısa süreli kaçmak: Kıtadan 7 günü aşmayacak şekilde kaçmak veya mesaiye gitmemek.

▸  İzin süresini geçirmek: İzin, istirahat veya hava değişimi süresini 6 günü aşmayacak şekilde geçirmek.

▸  Hizmete mahsus eşyaya zarar vermek: Harp malzemesini kasıt, ihmal veya tedbirsizlikle kaybetmek ya da hasara uğratmak.

▸  Hediye istemek veya borç almak, maiyetin disiplinsizliğini örtbas etmek.

▸  Asta kötü muamele yapmak: Askeri usul dışında kötü davranmak, eziyet amacıyla görevi güçleştirmek.

▸  Nöbet talimatına aykırı hareket etmek.

▸  Hoşnutsuzluk yaratmak, tahrik, sarhoşluk, kumar oynamak.

▸  Yasak malzeme bulundurmak, izinsiz üyelik, kavga etmek.

▸  Disiplin cezasının yerine getirilmesine karşı gelmek.

▸  (m.19/n — 2024 ek): Askeri kimliğini ya da faaliyetlerini sosyal medya dahil herhangi bir mecrada izinsiz açıklamak.

Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler (m.20)

▸  Aşırı borçlanmak ve borçlarını ödeyememek: Nafaka, sağlık giderleri ve olağanüstü ekonomik dalgalanmalar gibi zorunluluk halleri bu kapsamın dışındadır.

▸  Ahlaki zayıflık: Göreve ya da aile yaşantısına zarar verecek düzeyde kötü alışkanlıklar ya da yüz kızartıcı fiiller.

▸  Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devlet ya da TSK’nın itibarına zarar verecek nitelikte tutumlar.

▸  Gizli bilgileri açıklamak: Güvenlik ya da dış politikaya ilişkin gizli bilgileri yetkisizlere iletmek.

▸  İdeolojik veya siyasi faaliyetlere karışmak: Partilere girmek, ideolojik amaçlı disiplin bozucu davranışlar.

▸  Uzun süreli firar: Geçerli mazeret olmaksızın kesintisiz 1 yılı aşan kaçma veya izin tecavüzü.

▸  Disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek: Cezalara rağmen ıslah olmamak.

▸  Terör örgütleriyle ilişkisi olmak: Eylem birliği, yardım veya propaganda.

4. TSK Disiplin Kanunu Uyarınca Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası

Bu ceza yalnızca ağırlığı nedeniyle değil, prosedürel karmaşıklığı nedeniyle de ayrı bir dikkat gerektirmektedir. Kanunun 13. maddesi; kimin vereceğini, nasıl verileceğini, savunmanın nasıl alınacağını ve sonuçlarını ayrıntılı biçimde düzenlemiştir.

Yüksek Disiplin Kurulunun Yapısı

Kuvvet komutanlıklarında kurulan yüksek disiplin kurulu; kurmay başkanının başkanlığında personel, istihbarat, harekât, lojistik ve hukuk hizmetleri başkanları ile ilgili şube müdüründen oluşur. General ve amiraller hakkında karar vermek üzere Milli Savunma Bakanlığı‘nda ayrıca Cumhurbaşkanının onayıyla işleyecek özel bir kurul oluşturulur.

Karar Nasıl Alınır?

Ceza; en az iki disiplin amirinin teklifi üzerine kurulca verilebileceği gibi kurulca resen de verilebilir. Ayrıca Milli Savunma Bakanı da gerekli gördüğü personelin dosyasını doğrudan yetkili kurula sevk edebilir. Kararlar oy çokluğuyla alınır; oylar dağıldığında en fazla aleyhte oya yakın oylar çoğunluk sağlanana dek o yönde sayılır.

Savunma Hakkı

Silahlı kuvvetlerden ayırma cezasında savunma mutlaka alınmalıdır. Yazılı savunmanın yanı sıra kurulun gerekli görmesi ya da personelin talep etmesi halinde sözlü ifade de alınabilir. Firar ve izin tecavüzü gibi ilgilinin bulunamadığı zorunlu hallerde savunma alınmadan ceza verilebilir.

Cezanın Sonuçları

▸  Seferberlik ve savaş halleri hariç TSK’da bir daha görev alınamaz.

▸  Yedek subay ve astsubaylar kalan hizmetini er rütbesiyle tamamlar.

▸  Kalan yükümlülük süresi boyunca TSK/MSB adına edinilen diploma ve sertifikalar kullanılamaz, bu belgelere dayalı meslek icra edilemez.

▸  İlişik kesilmeden önce işlenen disiplinsizlikler için de zamanaşımı dolmadıkça ceza verilebilir.

5. Disiplin Ceza Puanına Bağlı Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası

Silahlı kuvvetlerden ayırma cezası yalnızca tek bir ağır disiplinsizlik için değil, birikim yoluyla da gündeme gelebilir. 6413 sayılı Kanun’un 21. maddesi bu durumu ‘disiplinsizliği alışkanlık haline getirme’ olarak nitelendirmekte ve sözleşmeli statü dışındaki subay ile astsubaylar için iki farklı eşik belirlemektedir.

Ceza puanları kanuna ekli çizelgeye göre belirlenmektedir. Yüksek disiplin kurulu dosyayı incelerken cezaların usulüne uygun verilmediğine ya da ceza tayininde objektiflikten uzaklaşıldığına kanaat getirirse cezaların tamamını ya da bir kısmını kaldırabilir; personelin görev yeri değiştirilerek 1 yıllık deneme süresine tabi tutulmasına karar verebilir.

6- Askeri Disiplin Cezalarında Savunma Hakkı

6413 sayılı Kanun’un 40. maddesi net bir kural koymuştur: silahlı kuvvetlerden ayırma cezasında öngörülen istisna hariç, savunma alınmadan hiçbir disiplin cezası verilemez.

Savunma Süresi Ne Kadar?

İsnat olunan husus ve savunma süresi yazılı olarak bildirilmek zorundadır. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde savunma süresi en az 3, diğerlerinde en az 2 iş günüdür. Azami süre ise her halükarda 5 iş gününü geçemez. Ek süre talep edilebilir; ancak toplam süre 5 iş gününü aşamaz. Verilen süre içinde savunma yapılmazsa kişi savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

7- Askeri Disiplin Cezalarında Zamanaşımı Süreleri

Zamanaşımı askeri disiplin hukukunun en kritik savunma araçlarından biridir. Süre geçirildikten sonra aynı fiil için disiplin cezası verilemez; bu hak düşürücü bir süre olup mahkeme tarafından resen dikkate alınır.

Savcılık, mahkeme veya disiplin kurulunca fiilin disiplin cezası gerektirdiğinin anlaşılması halinde zamanaşımı; bu konudaki karar veya hükmün kesinleşerek yetkili makama iade tarihinden itibaren yeniden başlar. Fiilin hatalı vasıflandırılması ya da düzeltilebilir şekil noksanlığı gerekçesiyle iptal kararı verilmesi halinde de yetkili merci kararın tebliğinden itibaren yeniden değerlendirme yapabilir.

8- TSK Disiplin Cezalarına İtiraz Nasıl Yapılır ?

Disiplin Amiri Kararlarına İtiraz (m.41) — 2 İş Günü

Disiplin amiri tarafından verilen cezalara itiraz; tebliğden itibaren 2 iş günü içinde bir üst disiplin amirine yazılı olarak yapılır. Süre geçirilirse ceza kesinleşir. Tebellüğden kasıtlı kaçınma tutanakla tespit edilir ve tutanak tarihi tebliğ tarihi sayılır.

Üst disiplin amiri itirazı 3 iş günü içinde karara bağlar; gerekirse bu süre bir katına kadar uzatılabilir. İtiraz haklı bulunursa ceza hafifletilebilir ya da kaldırılabilir; haklı bulunmazsa reddedilir.

Disiplin Kurulu Kararlarına İtiraz (m.42) — 5 İş Günü

Disiplin kurulu kararlarına itiraz; tebliğden itibaren 5 iş günü içinde bir üst komutanlığın disiplin kuruluna yapılır. Genelkurmay ve kuvvet komutanlıklarının disiplin kurullarına yapılan itirazları MSB disiplin kurulu inceler.

İtiraz dosyası disiplin subayı tarafından 5 iş günü içinde incelenerek mütalaayla kurula sevk edilir. Kurul 10 iş günü içinde kararını verir. Üst komutanlık kurulu itirazı yerinde bulursa yeni karar verir; bulmazsa reddeder. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

9- Askeri Disiplin Cezası İptal Davası

6413 sayılı Kanun’un 43. maddesi 12 Haziran 2024 tarihli 7517 sayılı Kanun’la değiştirilmiş; yargı denetiminin kapsamı yeniden çizilmiştir.

Hangi Cezalara Dava Açılabilir?

Askeri öğrenciler ile erbaş ve erlere verilen tüm cezalara ve subay, astsubay, uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş/erlere verilen uyarma, kınama ve hizmete kısmi süreli devam cezalarına karşı iptal davası açılamaz. Kalan tüm cezalar için yargı yolu açıktır.

Önemli bir istisna: subay ve astsubaylar hakkında disiplin ceza sayısı veya puanı nedeniyle tesis edilen ilişik kesme işlemine karşı dava açılması halinde normalde yargı dışı olan disiplin cezalarının hukuka uygunluğu da denetlenebilir.

Askeri Disiplin Cezası Dava Açma Süresi: 60 Gün

İptal davası cezanın kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde açılmak zorundadır. Türk karasuları dışındaki gemilerde verilen cezalarda süre geminin üsse dönmesiyle başlar. 60 günlük süre hak düşürücüdür.

İptal Davasında En Güçlü Gerekçeler

▸  Yetkisiz makam: Kanunun o cezayı verme yetkisi tanımadığı bir makamdan gelen karar.

▸  Savunma hakkı ihlali: Savunma alınmadan ya da yazılı bildirim yapılmadan verilen ceza.

▸  Zamanaşımı: Öğrenme veya mutlak süre dolmuşken verilen ceza.

▸  Ceza orantısızlığı: Eylemin ağırlığıyla bağdaşmayan ağır ceza.

▸  Usul hatası: Soruşturmacı atanmadan yalnızca savunma alınarak ceza verilmesi.

▸  Disiplinsizlik listesinde yer almayan eylem nedeniyle ceza verilmesi.

12- Askeri Disiplin Cezası Türleri / Emsal Kararlar

Askeri Disiplin Cezası – Bölge İdare Mahkemesi Kararı – İzmir BİM, 2. İDD, E. 2020/1093 K. 2020/1275 T. 1.10.2020 – Askeri Disiplin Cezası Emsal Karar 

Olayda, her ne kadar savunma dilekçesi ve eki bilgi belgelerde; disiplin incelemesi sonucunda “hoşnutsuzluk yaratmak” disiplinsizliğinin işlendiği kanaatine varıldığından dava konusu disiplin cezalarının tesis edildiği görülmekte ise de,idare tarafından, 12/01/2019 tarihli tutanaklar haricinde olay ile ilgili disiplin soruşturması yapıldığına dair herhangi bir bilgi belge ve soruşturma raporu sunulamadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının üzerine atılı fiillerin inceleme ve soruşturmayı gerektiren nitelik ve içerik arz ettiği hususu göz önüne alındığında, disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra ilgili hakkında soruşturmacı görevlendirilmesi için soruşturma emri verilmesi gerekmekteyken verilmediği ve herhangi bir soruşturma raporu düzenlenmediği anlaşıldığından, dava konusu olay özelinde disiplin hukukunun usul ve yöntemine uygun biçimde bir disiplin soruşturması yapılmadan, sadece savunmasının alınması üzerine davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır…”

Askeri Disiplin Cezaları Emsal Karar- Anayasa Mahkemesi Kararı – 2. B., B. 2016/11722 T. 15.9.2020

“… Mevcut bireysel başvuruya konu olaya bakıldığında başvurucu dilekçesinde öncelikle genel olarak nöbet görevinde adaletsizlik oluşturduğunu düşündüğü bazı uygulamalardan bahsetmiş, ardından da “İstek ve Taleplerim” şeklinde bir başlık açarak sözünü ettiği adaletsizliklerin yaşanmaması için nasıl bir uygulama benimsenmesi gerektiğine dair önerilerde bulunmuştur.

Yine dilekçede yer alan “Bu husus düzeltilmediği sürece birliğimizde dedikoduya mahal vereceği ve personel arasında husumet yaratacağı kanaatindeyim.” ifadesinde de başvurucu, adaletsiz olduğunu düşündüğü uygulamanın sürdürülmesi hâlinde kendi kanaatine göre meydana gelmesi muhtemel durumları ve sorunları dile getirmiştir. Başvurucunun şikâyet dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde dilekçede saygısız, sert ve kati bir üsluba yer verilmediği gibi önerilerin ardından söz konusu önerileri uygulama inisiyatifinin ilgili komutanlıkta olduğunu belirten “Komutanlık emirlerine maruzdur.”ifadesini kullandığı görülmüştür.

Buna göre başvurucunun nöbet hizmetlerinde bazı düzenlemeler yapılmasına yönelik önerilerinin ilgili komutanlığa arzına ilişkin dilekçede kullandığı üslup nedeniyle kınama cezası ile yaptırım uygulanmasının demokratik toplum düzeninde zorunlu bir ihtiyacı karşılamadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir…”

Askeri Disiplin Kurulu Cezaları  – Bölge İdare Mahkemesi Kararı – İzmir BİM, 2. İDD, E. 2018/3130 K. 2018/5423 T. 21.11.2018 – Disiplin Cezasına İtiraz

“… Dosyanın incelenmesinden, davacının 11 Mart 2017 tarihli 2 nci komutan emriyle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu ve Askeri Ceza Kanunu konusunda 30-60 dakika süreli 4-5 örnek olayı kapsayacak şekilde metin ve yansı olarak hazırlanması emredilen takdimleri 12.03.2017 tarihinde tam olarak hazırlamadığı gerekçesiyle disiplin amiri tarafından savunmasının istenildiği, davacının 2 adet takdimi hazırlayarak e-posta yoluyla gönderdiği,

Türk Silahlı Kuvvetleri Karargah Hizmetleri Yönergesinde takdim metni ifadesi konusunda herhangi bir standart bulunmadığı, tevdi edilen görevi tam olarak ifa ettiği yönündeki savunmasının yeterli görülmeyerek disiplin amiri tarafından emre itaatsizlik suçunu işlediğinden bahisle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun 19/a maddesi uyarınca hizmet yerini terk etmeme cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, bir derece hafif olan 1/20 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu disiplin cezasının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının, kendisine verilen takdimleri metin ve yansı olarak hazırlama görevini yanlızca yansı olarak hazırladığı, metin olarak hazırlamadığı, bu nedenle verilen emri tam olarak yerine getirmediği anlaşıldığından, emre itaatsizlik suçunu işlediği hususu sübuta erdiğinden Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun 19/a maddesi uyarınca hizmet yerini terk etmeme cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, bir derece hafif olan 1/20 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, başvuruya konu Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır…”

13- Sıkça Sorulan Sorular — Askerlere Verilen Disiplin Cezaları

Askeri disiplin cezaları nelerdir ve kim verir?

6413 sayılı Kanun m.11 uyarınca yedi tür askeri disiplin cezası vardır: uyarma, kınama, hizmete kısmi süreli devam ve aylıktan kesmeyi disiplin amirleri; hizmet yerini terk etmeme ve oda hapsini disiplin amirleri ile kurullar; silahlı kuvvetlerden ayırmayı ise yalnızca yüksek disiplin kurulları verebilir.

Askeri disiplin cezasına itiraz süresi ne kadardır?

Disiplin amiri kararlarına 2 iş günü, disiplin kurulu kararlarına 5 iş günü içinde itiraz edilmelidir. Bu süreler hak düşürücüdür. Kesinleşen cezaya karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Askeri disiplin cezaları zamanaşımı süresi ne kadardır?

Disiplin amirleri için öğrenmeden itibaren 1 ay (araştırma gerektiriyorsa en fazla 6 ay) ve her halükarda 2 yıl. Disiplin kurulları için 6 ay ve 2 yıl. Yüksek disiplin kurulu için 1 yıl ve 5 yıl; terör bağlantılı disiplinsizliklerde mutlak süre 20 yıla çıkmaktadır.

Silahlı kuvvetlerden ayırma cezasına karşı dava açılabilir mi?

Evet. Bu ceza yargı denetimine tabidir. Cezanın kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Savunma hakkı ihlali, yetkisiz makam ve zamanaşımı en güçlü iptal gerekçeleridir.

Savunma alınmadan verilen disiplin cezası geçerli midir?

Hayır. 6413 sayılı Kanun m.40 uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezasında öngörülen istisna dışında savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Savunma alınmadan verilen ceza usul yönünden hukuka aykırıdır ve iptal davasında bağımsız bir gerekçe oluşturur.

Disiplin ceza puanı nedir, ayırma cezasına nasıl yol açar?

Her disiplin cezasının kanuna ekli çizelgeye göre bir puan değeri vardır. Son 1 yıl içinde 18 puana ulaşmak ya da en az 2 farklı amirden 12 defa ceza almak; son 5 yılda 35 puana ulaşmak ya da 25 defa ceza almak, disiplinsizliği alışkanlık haline getirme sayılır ve silahlı kuvvetlerden ayırma cezasına zemin hazırlar.

Asker Disiplin Cezaları-Askeri Disiplin Kanunu-Disiplin Cezasına İtiraz konusunda hukuki destek almak istiyorsanız Ankara askeri avukat ekibimiz ile iletişime geçebilirsiniz.

İlgili Makaleler : 

• Nöbet Talimatına Aykırı Hareket Etme Cezası
• TSK’da Görev Yapamaz Raporu ve İptal Davası
• Askeri Fesat Suçu
• Asta Müessir Fiil Suçu

Yasal Kaynaklar

• 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.11 — Disiplin cezaları ve veren merci
• 6413 sayılı Kanun m.12 — Disiplin cezalarının yerine getirilme şekilleri
• 6413 sayılı Kanun m.13 — Silahlı kuvvetlerden ayırma cezası
• 6413 sayılı Kanun m.15-20 — Her ceza türünü gerektiren disiplinsizlik listeleri
• 6413 sayılı Kanun m.21 — Disiplin ceza puanına bağlı ayırma cezası
• 6413 sayılı Kanun m.31 — Disiplin cezalarının idari etkileri
• 6413 sayılı Kanun m.39 — Zamanaşımı süreleri
• 6413 sayılı Kanun m.40 — Savunma hakkı
• 6413 sayılı Kanun m.41-42 — İtiraz yolları