POMEM mülakat iptal davası, Polis Meslek Eğitim Merkezi giriş sınavında başarısız sayılan adayın, mülakat sonucunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açtığı idari davadır. Uygulamada bu davalar, polislik mülakat iptal davası veya polis okulu mülakat davaları olarak da adlandırılmaktadır. Davada adayın polisliğe uygun olup olmadığı yeniden değerlendirilmez. Mahkeme; mülakat işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka uygun biçimde tesis edilip edilmediğini inceler.
POMEM, PMYO ve PAEM birbirinden farklı öğrenci kaynaklarına ve özel mevzuata sahiptir. Bu nedenle dava açılmadan önce adayın hangi sınava katıldığı, hangi dönem ilanına tabi olduğu ve hakkında hangi kararın verildiği belirlenmelidir. Özellikle belirtmek gerekir ki POMEM mülakatı, adayların okuldan mezun olduktan sonra girdikleri bir sınav değildir. POMEM’e öğrenci kabul sürecinin aşamalarından biridir. Detaylı bilgi için memur davalarına bakan avukat ile iletişime geçiniz.
Kısa cevap: POMEM mülakatında başarısız sayılan aday, sonuç işleminin iptali ve şartları varsa yürütmenin durdurulması istemiyle idare mahkemesinde dava açabilir. İdari dava açma süresi kural olarak 60 gündür. Ancak sürenin başlangıcı, sonucun adaya ilan veya tebliğ edilme biçimine göre somut olay özelinde değerlendirilmelidir.
POMEM Mülakat İptal Davası Nedir?
POMEM mülakat iptal davası, mülakat sınavında başarısız sayılma işleminin ortadan kaldırılması amacıyla açılan bir iptal davasıdır. POMEM giriş sınavı; ön sağlık kontrolünün ardından fiziki yeterlilik sınavı ve mülakat sınavı aşamalarından oluşur. Fiziki yeterlilik sınavında başarılı olan adaylar mülakata alınır.
Mülakat komisyonu başarılı aday hakkında “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olur”, başarısız aday hakkında ise “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verir. Puanlama ve kararın değerlendirme karar formuna işlenmesi gerekir. Adayın başarısız sayılması icrai ve kesin nitelikte bir idari işlem olduğundan yargısal denetime tabidir.
Dava sonunda işlemin iptal edilmesi, adayın mahkeme kararıyla doğrudan polis olarak atanması anlamına gelmez. İdare, iptal kararının gerekçesine uygun biçimde işlem tesis etmek ve gerektiğinde adayı hukuka uygun şekilde yeniden değerlendirmek zorundadır.
Polis Okulu Mülakat Davaları
Polis okulu mülakat davaları denildiğinde çoğunlukla POMEM, PMYO ve PAEM giriş sınavları sonucunda açılan davalar anlaşılmaktadır. Bununla birlikte her eğitim kurumunun öğrenci kaynağı, sınav aşamaları ve uygulanacak yönetmeliği farklı olabilir. POMEM hakkında Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği; PMYO bakımından Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği esas alınır. PAEM uyuşmazlıklarında ise adayın katıldığı program ve sınav döneminde yürürlükte bulunan özel düzenleme incelenmelidir.
Bu ayrım yalnızca terminolojik değildir. Dava dilekçesinde yanlış düzenlemeye dayanılması, olayla ilgisi olmayan sınav kriterlerinin ileri sürülmesi veya husumetin yanlış kuruma yöneltilmesi yargılamayı olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle sınav ilanı, başvuru kılavuzu, sonuç açıklaması ve adaya ilişkin değerlendirme işlemi birlikte incelenmelidir.
Polis Okulu Mülakatları Nasıl Yapılır?
POMEM mülakatında adaya, Soru Hazırlama Komisyonunca hazırlanıp Soru Denetleme Komisyonunca uygun görülen soruların yazılı olduğu bir kart çektirilir. Adaya konu üzerinde düşünmesi ve sunum yapması için süre verilir. Komisyon, çekilen konuyla bağlantılı ek sorular da yöneltebilir.
Yürürlükteki POMEM Giriş Yönetmeliği uyarınca adayın psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve polislik mesleğine istekli olma kıstasları çerçevesinde psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirme mülakat komisyonuyla paylaşılır.
POMEM, PMYO ve PAEM Mülakat Değerlendirme Kriterleri
POMEM mülakatında aday yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yönetmelikte her biri yirmi puan olan beş kriter bulunmaktadır:
- Konu hakkındaki bilgi düzeyi,
- Kendisinden istenileni kavrama yeteneği,
- Özgüveni,
- İfade etme yeteneği,
- Beden dilini kullanma becerisi.
Adayın başarılı sayılabilmesi için yüz üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Ancak yalnızca değerlendirme formunda toplam puanın yazılı olması, her uyuşmazlıkta işlemin hukuka uygun olduğunu göstermeyebilir. Değerlendirmenin mevzuatta öngörülen ölçütlere dayanması, sınavın usulüne uygun yürütülmesi ve işlemin yargısal denetime elverişli olması gerekir.
PMYO ve PAEM bakımından ise adayın tabi olduğu özel mevzuat ve sınav ilanı ayrıca kontrol edilmelidir. Bir kurum için geçerli olan puanlama yöntemi, başka bir polis eğitim kurumu bakımından kendiliğinden uygulanamaz.
POMEM Mülakatında Başarısız Sayılma İşlemi Neden İptal Edilebilir?
İdare mahkemesi, aday yerine geçerek yeni bir mülakat puanı vermez. Mahkemenin görevi, başarısız sayılma işleminin hukuka uygunluğunu denetlemektir. Dava konusu işlem aşağıdaki nedenlerle hukuka aykırı bulunabilir:
Sınav komisyonunun usule aykırı oluşturulması
Mülakat komisyonunun ilgili yönetmelikte belirtilen sayı ve nitelikteki üyelerden oluşturulması gerekir. Komisyonun yetkisiz kişilerden oluşması, toplantı veya karar yeter sayısının sağlanmaması ve üyelere ilişkin görevlendirme eksiklikleri işlemin yetki ve şekil unsurlarını sakatlayabilir.
Soru ve cevapların denetlenebilir biçimde kayıt altına alınmaması
Sözlü sınavların yargısal denetimi, sınav sırasında oluşturulan belgeler üzerinden yapılır. Çekilen soru, verilen cevap, üyelerin değerlendirmesi ve puanlamanın dayanağı dosyadan anlaşılamıyorsa mahkemenin etkili bir hukuka uygunluk denetimi yapması güçleşir. Danıştayın sözlü sınavlara ilişkin yerleşik yaklaşımında soruların önceden hazırlanması, tutanağa bağlanması ve sınavın nesnel biçimde denetlenebilmesi önem taşımaktadır.
Mevzuattaki kriterler yerine ilgisiz ölçütlerin kullanılması
Aday yalnızca yönetmelikte gösterilen değerlendirme ölçütleri çerçevesinde puanlandırılmalıdır. Kişisel kanaate dayanan, sınavla ilgisi bulunmayan veya somutlaştırılmayan değerlendirmeler işlemin sebep unsurunu hukuka aykırı hâle getirebilir.
Puanlama ile sınav belgeleri arasında açık çelişki bulunması
Adaya verilen puanların hesaplanmasında maddi hata yapılması, farklı formlardaki puanların birbiriyle çelişmesi veya toplam puanın yönetmelikteki yönteme aykırı belirlenmesi iptal sebebi oluşturabilir. Bununla birlikte adayın yazılı sınav, KPSS ya da fiziki yeterlilik aşamasında yüksek puan almış olması, tek başına mülakat puanının hukuka aykırı olduğunu kanıtlamaz.
Avukattan uygulama tavsiyesi: Sonuç ekranının görüntüsünü, sınav giriş belgesini, başvuru kılavuzunu ve sınav günüyle ilgili somut bilgileri gecikmeden saklayın. “Soruların tamamını doğru cevapladım” şeklindeki genel bir iddia yerine; çekilen soru, verilen cevap, sınav süresi ve gözlemlenen usul eksiklikleri mümkün olduğunca somut anlatılmalıdır.
POMEM Mülakat Sonucuna İtiraz Edilebilir mi?
Sınav ilanında veya ilgili özel düzenlemede idari itiraz yolu öngörülmüşse aday bu yola başvurabilir. Ancak idari başvuru ile mahkemede açılacak iptal davası aynı şey değildir. İtirazın dava açma süresine etkisi, başvurunun hukuki niteliğine ve yapıldığı tarihe göre değerlendirilmelidir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi kapsamında üst makama veya işlemi yapan makama başvuru yapılması bazı hâllerde işlemeye başlamış dava süresini durdurabilir. Bunun için başvurunun dava açma süresi içinde yapılması gerekir. Adayın yalnızca kurumdan cevap beklemesi veya mevzuatta bulunmayan bir itiraz yoluna güvenmesi süre kaybına yol açabilir.
Polis Okulu Mülakat İptal Davası Nasıl Açılır?
Dava, mülakatta başarısız sayılma işleminin iptali istemiyle idare mahkemesinde açılır. Dava dilekçesinde yalnızca adayın başarılı olduğu ileri sürülmemeli; işlemin hangi somut nedenle hukuka aykırı olduğu açıklanmalıdır. Yetki, komisyon oluşumu, sınavın uygulanış biçimi, çekilen soru, tutanaklar, değerlendirme ölçütleri ve puanlama yöntemi dava konusu işlemin niteliğine göre ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Dava açılırken genellikle aşağıdaki belgelerden yararlanılır:
- Mülakat sonuç belgesi veya sonuç ekranı,
- Sınav giriş belgesi,
- Başvuru ve aday bilgi formu,
- İlgili dönem sınav ilanı ve başvuru kılavuzu,
- Varsa idari itiraz dilekçesi ve idarenin cevabı,
- Adayın iddialarını destekleyen diğer belgeler.
Mülakat değerlendirme formu, komisyon görevlendirme belgeleri ve sınav tutanakları çoğu zaman adayın elinde bulunmaz. Bu belgelerin davalı idareden getirtilmesi mahkemeden istenebilir.
Polis Okulu Mülakat Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Polis okulu mülakatında başarısız sayılma işlemi idari işlem niteliğindedir. Bu nedenle görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme belirlenirken 2577 sayılı Kanun’un genel yetki kuralı ile işlemi tesis eden idari merci birlikte değerlendirilir. Genel yetki kuralına göre özel bir hüküm bulunmadığında yetkili mahkeme, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.
Her polis okulu mülakat davasının doğrudan adayın ikametgâhında veya sınava girdiği şehirde açılacağı söylenemez. İşlemi tesis eden makam ve sonuç listesini onaylayan idare belirlenmeden yetkili mahkeme konusunda kesin değerlendirme yapılmamalıdır.
Polis Okulu Mülakat Davası Açma Süresi
İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi, özel kanunda farklı bir süre gösterilmemişse 60 gündür. Polis okulu mülakat sonucuna karşı açılacak iptal davasında da kural olarak bu süre uygulanır. Sürenin başlangıcı; sonucun kişisel olarak tebliğ edilmesine, internet üzerinden ilan edilmesine ve ilgili düzenlemenin ilanı tebliğ sayıp saymamasına göre belirlenir.
Sonucun öğrenilmesinden sonra kuruma yapılan her başvuru dava süresini kendiliğinden yeniden başlatmaz. İYUK’un 11. maddesine uygun bir idari başvurunun süreye etkisi ayrıca hesaplanmalıdır. Süre aşımı, davanın esasına girilmeden reddedilmesine neden olabileceğinden sonuç tarihi ve başvuru tarihleri belgeyle kayıt altına alınmalıdır.
Polis Okulu Mülakat Davaları Ne Kadar Sürer?
Polis okulu mülakat davalarının ne kadar süreceği konusunda kanunda kesin bir sonuçlanma süresi bulunmamaktadır. Yargılama süresi; mahkemenin iş yüküne, davalı idarenin savunma süresine, sınav belgelerinin dosyaya gönderilmesine, verilen ara kararlara ve kanun yoluna başvurulup başvurulmamasına göre değişir. Uygulamada ilk derece incelemesi birkaç ay ile bir yılı aşan bir zaman aralığında sonuçlanabilir. İstinaf veya temyiz incelemesi yapılması toplam süreyi uzatır.
Dava açma süresi ile davanın sonuçlanma süresi birbirinden farklıdır. Aday, yargılamanın uzun sürebileceğini düşünerek 60 günlük dava açma süresini geçirmemelidir. Ayrıca yürütmenin durdurulması kararı verilmesi davanın sona erdiği anlamına gelmez; bu karar, nihai hükme kadar işlemin uygulanmasını geçici olarak durdurur.
POMEM Mülakat Davasında Yürütmenin Durdurulması
Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Adayın devam eden öğrenci alım dönemini, eğitim başlangıcını veya sıralamadaki durumunu kaçırma ihtimali telafisi güç zarar şartı yönünden ileri sürülebilir. Bununla birlikte her mülakat davasında kendiliğinden yürütmenin durdurulması kararı verilmez.
Talep, dava dilekçesinde somut olayla bağlantılı gerekçelerle açıklanmalıdır. “Hak kaybı doğacaktır” biçimindeki soyut ifadeler yerine, işlemin aday bakımından hangi sonucu doğurduğu ve beklenmesi hâlinde zararın neden güçleşeceği gösterilmelidir.
İptal Kararı Verilirse Aday Doğrudan Polis Olur mu?
Mahkemenin mülakat sonucunu iptal etmesi, kural olarak adayın doğrudan polis öğrencisi veya polis memuru olarak atanması sonucunu doğurmaz. İptal kararı, hukuka aykırı işlemi tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldırır. İdare, mahkeme kararının gerekçesine göre adayı yeniden mülakata alabilir veya hukuka aykırılığı giderecek başka bir işlem tesis edebilir.
İYUK’un 28. maddesi uyarınca idare, mahkemenin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereklerine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır. Bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.
Polis Okulu Mülakat Davaları Emsal Kararlar
Danıştayın sözlü sınavlara ilişkin kararlarında, sınav işleminin nesnel ve yargısal denetime elverişli biçimde yürütülmesi üzerinde durulmaktadır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E.2019/2493, K.2021/69 sayılı kararında; sözlü sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanmaması ve tutanağa bağlanmaması nedeniyle başarısız sayılma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı kabul edilmiştir.
Bununla birlikte her emsal karar kendi uyuşmazlığının mevzuatı ve somut koşulları içinde değerlendirilmelidir. Başka bir meslek sınavına veya farklı tarihli düzenlemeye ilişkin karar, POMEM mülakatına otomatik olarak uygulanamaz. Kararın ortaya koyduğu yargısal denetlenebilirlik, nesnellik ve usul güvenceleri somut sınav işlemiyle karşılaştırılmalıdır.
Polis Okulu Mülakat Davalarında Avukatın Tavsiyeleri
- Sonuç ilanını ve ilan tarihini gösteren ekran görüntüsünü alın.
- Çektiğiniz soruyu, verdiğiniz cevabı ve sınavın yaklaşık süresini aynı gün not edin.
- Komisyonun oluşumu veya sınavın uygulanmasıyla ilgili gözlemlerinizi somutlaştırın.
- İdari itiraz yapacaksanız bunun dava süresine etkisini ayrıca değerlendirin.
- Dilekçeyi yalnızca yüksek KPSS veya fiziki yeterlilik puanına dayandırmayın.
- Mahkemeden sınav tutanaklarının, değerlendirme formunun ve komisyon görevlendirme belgelerinin getirtilmesini talep edin.
Polis memurları ve polis adaylarını ilgilendiren idari uyuşmazlıklarda hukuki destek almak için Ankara Polis Avukatı ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Polis Okulu Mülakat Davaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
POMEM mülakat sonucuna karşı kaç gün içinde dava açılır?
Özel bir süre öngörülmemişse idare mahkemesinde genel dava açma süresi 60 gündür. Başlangıç tarihi sonucun ilan veya tebliğ biçimine göre belirlenmelidir.
POMEM mülakatında 70 puanın altında kalan herkes dava açabilir mi?
Başarısız sayılma işlemi nedeniyle menfaati ihlal edilen aday dava açabilir. Ancak davanın kabul edilmesi için yalnızca düşük puan verilmiş olması yeterli değildir; işlemin hukuka aykırılığı somut nedenlerle ortaya konulmalıdır.
Yüksek KPSS puanı mülakat işleminin iptalini sağlar mı?
Hayır. KPSS, fiziki yeterlilik ve mülakat farklı değerlendirme aşamalarıdır. Yüksek KPSS puanı tek başına mülakat sonucunun hukuka aykırı olduğunu göstermez.
Mülakat iptal edilirse aday doğrudan okula kaydedilir mi?
İptal kararı doğrudan kayıt veya atama sonucu doğurmayabilir. İdare, mahkeme kararının gerekçesine uygun şekilde yeniden işlem tesis eder.
Dava açmadan önce kuruma itiraz etmek zorunlu mudur?
Zorunluluk, ilgili sınavın özel düzenlemesine ve ilanına göre belirlenir. Kuruma başvuru yapılması hâlinde bunun dava açma süresine etkisi ayrıca kontrol edilmelidir.
Polis okulu mülakat davasında yürütmenin durdurulması istenebilir mi?
Evet. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanmasının telafisi güç veya imkânsız zarar doğurması şartlarının birlikte bulunduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Kaynakça
- Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği
- 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
- Danıştay Karar Arama Sistemi
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2019/2493, K.2021/69.
Sıradaki makalemiz: Ankara İdare Hukuku Avukatı
