Memur Disiplin Cezasının Sicilden Silinmesi: Süreler, Dilekçe ve Başvuru Rehberi

Memur disiplin cezasının sicilden silinmesi, pek çok kamu görevlisinin haberdar olmadığı ama kariyeri doğrudan etkileyen bir haktır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu‘nun 133. maddesi; belirli sürelerin dolmasının ardından bu cezaların özlük dosyasından silinmesini talep etme imkânı tanır. Bu rehberde gereken süreler, başvuru yöntemi ve dilekçe örneğini bulacaksınız.

657 sayılı DMK m.133 uyarınca; uyarma ve kınama cezalarında 5 yıl, diğer disiplin cezalarında 10 yıl geçtikten sonra memur, atamaya yetkili amire başvurarak disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasında bu hak kullanılamaz.

Memurlara Uygulanacak Disiplin Cezaları Nelerdir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesi (değişik: 12.05.1982 / 2670 sk. m.31), memurlara uygulanabilecek disiplin cezalarını beş kademede düzenlemektedir. Her kademe; hangi fiillerin o cezayı gerektirdiğini tek tek saymaktadır. Hangi cezanın verildiğini bilmek, sicilden silinme süresini doğrudan etkiler.

a ) Uyarma Cezası Nedir?

Uyarma; memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesidir. En hafif disiplin cezasıdır. Uyarma cezasını gerektiren başlıca haller şunlardır:

▸  Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında kayıtsızlık göstermek.

▸  Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek.

▸  Kurumca belirlenen tasarruf tedbirlerine riayet etmemek.

▸  Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak.

▸  Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranmak.

b )Kınama Cezası Nedir?

Kınama; memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazıyla bildirilmesidir. Uyarmadan bir kademe ağırdır. Kınama cezasını gerektiren başlıca haller şunlardır:

▸  Verilen emir ve görevlerin yerine getirilmesinde kusurlu davranmak.

▸  Görev sırasında amire hal ve hareketiyle saygısız davranmak.

▸  Devlete ait resmi araç, gereç ve eşyayı özel işlerinde kullanmak ya da kaybetmek.

▸  İş arkadaşlarına, personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak veya sataşmak.

▸  Yetkili olmadığı halde basın-yayın kuruluşlarına bilgi veya demeç vermek.

c ) Aylıktan Kesme Cezası Nedir?

Aylıktan kesme; memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Kasıt unsuru taşıyan fiiller bu ceza kapsamına girer. Başlıca haller şunlardır:

▸  Kasıtlı olarak verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak.

▸  Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek.

▸  Devlete ait belge ve araçları özel menfaat sağlamak için kullanmak.

▸  Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek.

▸  Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak davranışlarda bulunmak.

d) Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası Nedir?

Memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin fiilin ağırlığına göre 1 ile 3 yıl durdurulmasıdır. En sık sicil kaydına yol açan ceza türlerinden biridir. Başlıca haller şunlardır:

▸  Göreve sarhoş gelmek veya görev yerinde alkollü içki içmek.

▸  Özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek.

▸  Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak.

▸  Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek.

▸  Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet veya din ayrımı yapmak.

▸  Amirine, maiyetindekilere veya iş sahiplerine hakarette bulunmak ya da tehdit etmek.

▸  Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak.

e) Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası Nedir?

Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır. Bu ceza sicilden silinemez; bu nedenle rehberimizin odağı dışındadır. Başlıca haller:

▸  İdeolojik veya siyasi amaçlarla hizmetlerin yürütülmesini engellemek.

▸  Siyasi partiye girmek.

▸  Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek.

▸  Amirlerine veya iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak.

▸  Terör örgütleriyle eylem birliği içinde olmak veya propagandalarını yapmak.

Memur Özlük Dosyası (Sicili) Nedir ve Nasıl Tutulmalıdır?

Disiplin cezasının sicilden silinmesi talebini anlayabilmek için önce özlük dosyasının ne olduğunu bilmek gerekir. Özlük dosyası; memurun tüm kariyer bilgilerinin, disiplin kayıtlarının ve hizmet belgelerinin bir arada tutulduğu resmî dosyadır.

Özlük Dosyası Hangi Bilgileri İçerir?

Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri No: 2) uyarınca özlük dosyası sekiz bölümden oluşur. Disiplin cezaları açısından kritik olan dördüncü bölümdür:

▸  1. Bölüm: İlk, yeniden ve naklen atamaya ilişkin belgeler.

▸  2. Bölüm: Öğrenim durumu ve eğitim belgeleri.

▸  3. Bölüm: İzinlere ilişkin belgeler.

▸  4. Bölüm (Kritik): Disiplin soruşturmaları, verilen disiplin cezaları, mahkeme kararları, görevden uzaklaştırma ve soruşturma raporları.

▸  5. Bölüm: Maaş, harcırah, emeklilik ve mal beyannameleri.

▸  6. Bölüm: Kademe ve derece ilerlemeleri.

▸  7. Bölüm: Ödül ve başarı belgeleri.

▸  8. Bölüm: Askerlik ve diğer hizmet bilgileri.

Özlük Dosyasının Tutulmasında Hangi Kurallar Geçerlidir?

Kamu Personeli Genel Tebliği’ne göre özlük dosyaları; itina ile, doğru ve tarafsız biçimde tutulmak zorundadır. Bu sorumluluğu personel birimleri taşır. Dosya içeriği; soruşturma ve kovuşturmaya yetkili merciler dışındakilere açıklanamaz. Kişinin rızası olmaksızın özlük dosyasındaki bilgiler esas alınarak yayında bulunulamaz.

Özlük dosyası; kademe ilerlemesi, derece yükselmesi ve emekliye ayrılma süreçlerinde doğrudan göz önünde bulundurulur. Bu nedenle disiplin cezasının sicilde kalması, memurun kariyerini doğrudan etkiler. Sicil silme talebinde bulunmak; hem kariyer açısından hem de itibar açısından stratejik bir adımdır.

Disiplin Cezasının Sicilden Silinmesi: Süreler ve Koşullar

657 sayılı DMK’nın 133. maddesi (değişik: 12.05.1982 / 2670 sk. m.37), disiplin cezasının sicilden silinmesini düzenleyen temel hükümdür. Hakkınız var; ama bu hakkı kullanmak için başvurmanız gerekiyor.

Silme Talebi Kabul Edilir mi? Koşullar Neler?

Süre dolması tek başına yeterli değildir. 133. madde; ‘memurun bu süreler içerisindeki davranışlarının isteği haklı kılacak nitelikte görülmesi’ koşulunu arar. Yani atamaya yetkili amir, başvuruyu değerlendirirken söz konusu dönemdeki sicil notlarınıza, görev performansınıza ve herhangi bir yeni disiplin cezası alıp almadığınıza bakacaktır.

Talep kabul edilirse bu karar da özlük dosyasına işlenir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının silinmesinde ise ayrıca disiplin kurulunun görüşü (mütalaa) alınması zorunludur; bu adım atlanamazsa işlem geçersizdir.

Memurlara Verilen Disiplin Cezalarında Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Zamanaşımı konusu iki farklı aşamayı kapsar: ceza verme yetkisinin zamanaşımı ve genel zamanaşımı. 657 sayılı DMK’nın 127. maddesi her ikisini de düzenler. Bu iki kavramı birbirinden ayırt etmek önemlidir.

Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı Süreleri

Fiil ve halin öğrenildiği tarihten itibaren;

▸  Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında: 1 ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmazsa ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

▸  Devlet memurluğundan çıkarma cezasında: 6 ay içinde disiplin kovuşturmasına başlanmazsa ceza verme yetkisi düşer.

Genel Zamanaşımı: 2 Yıl (2026 Değişikliği ile Güncellendi)

23 Ocak 2026 tarihli 7573 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle yapılan değişikliğe göre; disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet 2 yıl içinde ceza verilmezse, ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Bu düzenleme son derece önemlidir: fiilin işlendiği öğrenilmemiş olsa dahi 2 yıl geçmişse artık ceza verilemez.

Yargı Kararıyla İptal Edilen Cezalarda Yeni Düzenleme

Yine aynı değişiklikle; disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi halinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde ya da süre dolmuş veya 6 aydan az kalmışsa en geç 6 ay içinde yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.

Memurlara Verilen Disiplin Cezalarına İtiraz Hakkı Nedir?

Disiplin cezasının sicilden silinmesi yoluna gitmeden önce, verilen cezaya itiraz etmek de bir seçenektir. 657 sayılı DMK’nın 135. maddesi (değişik: 13.02.2011 / 6111 sk. m.113) itiraz yolunu düzenler.

Hangi Cezaya Nereye İtiraz Edilir?

▸  Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına → disiplin kuruluna itiraz edilir.

▸  Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına → yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir.

İtiraz Süresi Ne Kadardır?

İtiraz süresi; kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Bu süre son derece kısadır. Yedi gün içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir ve sonraki süreçlerde itiraz hakkı kullanılamaz.

İtiraz Mercileri Ne Zaman Karar Vermek Zorundadır?

İtiraz mercileri, dilekçe ve karar eklerinin kendilerine ulaşmasından itibaren 30 gün içinde kararlarını vermek zorundadır. İtirazın kabul edilmesi halinde disiplin amirleri cezayı hafifletebilir ya da tamamen kaldırabilir.

İdari Yargı Yolu Açık Mıdır?

Evet. Disiplin cezalarına karşı idari itiraz yolları tüketildikten sonra idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Mahkeme cezanın hukuka aykırı olduğunu tespit ederse iptal kararı verir; bu karar özlük dosyasına işlenir.

Disiplin Cezasının Sicilden Silinmesi Dilekçe Örneği

Aşağıda hem uyarma/kınama cezası için hem de aylıktan kesme/kademe durdurma cezası için kullanılabilecek dilekçe taslakları yer almaktadır. Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun.

Uyarma veya Kınama Cezasının Silinmesi İçin Dilekçe (5 Yıl Dolmuşsa)

Ekler: 1) Disiplin cezasına ilişkin belge örneği, 2) Son 5 yıla ait hizmet belgesi.

Aylıktan Kesme veya Kademe Durdurma Cezasının Silinmesi İçin Dilekçe (10 Yıl Dolmuşsa)

Not (Kademe durdurma cezası için): Dilekçeye ek olarak disiplin kurulunun mütalaa vermesi gerektiğinden başvuruyu ilgili birime teslim ederken bu adımı hatırlatın.

Ekler: 1) Disiplin cezasına ilişkin belge örneği, 2) Son 10 yıla ait hizmet belgesi

657 Memur Disiplin Cezasının Sicilden Silinmesi – Örnek Olay

Bir kamu iktisadi kuruluşunda mühendis olarak görev yapan A.K., 1987 yılında kurumun huzur ve çalışma düzenini bozduğu gerekçesiyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırıldı. Ceza, özlük dosyasına işlendi ve ilerleyen yıllarda memurun kademe yükselmelerini ve görevdeki ilerleme süreçlerini olumsuz etkiledi.

Aradan geçen on yılın ardından, 1997 yılında memur atamaya yetkili amire başvurarak 657 sayılı Kanun’un 133. maddesi uyarınca söz konusu disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesini talep etti. Başvuruda; on yıllık süre zarfında herhangi bir disiplin cezası almadığını, görevini eksiksiz yerine getirdiğini ve bu durumun talebi haklı kılacak nitelikte olduğunu belgeleriyle ortaya koydu.

Ancak idare bu talebi reddetti. Bunun üzerine memur idare mahkemesine başvurdu.

Danıştay, sicilden silme kararının atamaya yetkili amir tarafından bizzat kullanılması gerektiğini ve bu yetkinin devrinin mümkün olmadığını tespit etti. Mahkeme ayrıca kanunda öngörülen koşulların — 10 yıllık sürenin dolması ve bu süre içindeki olumlu davranışlar — somut olayda gerçekleştiğini saptayarak ret kararını hukuka aykırı buldu.

Karardan Çıkarılacak Dersler:

Birincisi, 10 yıllık sürenin dolması tek başına yeterli değildir; bu süre içindeki davranışların da sicil silme talebini haklı kılacak nitelikte olması gerekir. Başvuruda olumlu sicil kayıtlarını, alınan ödülleri ve yeni disiplin cezası alınmadığını belgeleyen evrakın dosyaya eklenmesi belirleyici rol oynar.

İkincisi, sicil silme yetkisi bizzat atamaya yetkili amirde olup bu yetki devredilemez. Yetkisiz bir makamın ret kararı vermesi, işlemi başlı başına hukuka aykırı kılar ve iptal gerekçesi oluşturur.

Üçüncüsü, sicil silme talebinin reddi kararı idari işlem niteliğinde olduğundan, bu karara karşı idari işlemin iptali davası açılabilir. Ret kararını kabullenmek yerine yargı yoluna başvurmak, somut olgular varlığında sonucu değiştirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular — Memur Disiplin Cezasının Sicilden Silinmesi

Memur disiplin cezasının sicilden silinmesi için ne kadar süre geçmesi gerekir?

657 sayılı DMK m.133 uyarınca; uyarma ve kınama cezalarında cezanın uygulanmasından itibaren 5 yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında 10 yıl geçtikten sonra sicil silme talebinde bulunulabilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası sicilden silinemez

Disiplin cezasının sicilden silinmesi talebini nereye yapmalıyım?

Atamaya yetkili amire yazılı dilekçe ile başvurulur. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının silinmesinde ise atamaya yetkili amirin başvuruyu değerlendirmeden önce disiplin kurulunun mütalaasını alması zorunludur.

Sicil silme talebi otomatik olarak kabul edilir mi?

Hayır. Sürenin dolması tek başına yeterli değildir. Amir; söz konusu dönemdeki davranışlarınızın bu talebi haklı kılacak nitelikte olup olmadığını değerlendirir. Bu süre zarfında yeni disiplin cezası almamış olmanız ve olumlu bir sicil sicile sahip olmanız belirleyicidir.

Disiplin cezasına itiraz süresi ne kadardır?

Kararın ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren 7 gündür. Bu süre çok kısadır; kaçırılması durumunda ceza kesinleşir. 7 gün içinde uyarma, kınama ve aylıktan kesme için disiplin kuruluna; kademe durdurma için yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir.

Disiplin zamanaşımı süresi ne kadardır?

Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren uyarma/kınama/aylıktan kesme/kademe durdurma için 1 ay içinde soruşturma başlatılmazsa yetki düşer. Memurluktan çıkarma için bu süre 6 aydır. 2026 değişikliğiyle getirilen genel zamanaşımı ise fiilin işlendiği tarihten itibaren 2 yıldır.

Disiplin cezası sicilden silindikten sonra ne olur?

Silme kararı özlük dosyasına işlenir. Bu tarihten itibaren kademe ilerlemesi, derece yükselmesi ve emeklilik işlemlerinde söz konusu ceza artık dikkate alınamaz. Ayrıca tekerrür uygulaması bakımından da silinmiş ceza hesaba katılmaz.

Yasal Kaynaklar

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.125 (disiplin cezaları) — RG: 23.07.1965 / Sayı: 12056
• 657 sayılı DMK m.126 (yetkili amir ve kurullar) — değişik: 12.05.1982 / 2670 sk.
• 657 sayılı DMK m.127 (zamanaşımı) — son değişiklik: 23.01.2026 / 7573 sk. m.3
• 657 sayılı DMK m.128 (karar süresi) — değişik: 12.05.1982 / 2670 sk.
• 657 sayılı DMK m.130 (savunma hakkı)
• 657 sayılı DMK m.133 (cezanın özlük dosyasından silinmesi) — değişik: 12.05.1982 / 2670 sk. m.37
• 657 sayılı DMK m.135 (itiraz) — değişik: 13.02.2011 / 6111 sk. m.113
• Kamu Personeli Genel Tebliği Seri No:2 — Özlük dosyası tutulmasına ilişkin usul ve esaslar
• mevzuat.gov.tr — Kanun tam metni