Kamulaştırma Nedir? Şartları, Bedeli ve Dava Süreci

Son güncelleme: 8 Ekim 2026 | İnceleyen: Reform Hukuk Bürosu

Kamulaştırma nedir? Kamulaştırma; devletin veya başka bir kamu tüzel kişisinin, kamu yararının gerektirdiği hâllerde özel mülkiyetteki bir taşınmazın tamamını ya da bir bölümünü gerçek karşılığını ödeyerek edinmesidir. Halk arasında aynı işlem için “istimlak nedir?” sorusu da kullanılmaktadır. İstimlak, kamulaştırmanın eski ve günlük dildeki karşılığıdır. Devletleştirme nedir? Devletleştirme ise kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin kamu mülkiyetine geçirilmesini ifade eder. Bu nedenle devletleştirme ile taşınmazlara yönelik kamulaştırma aynı hukuki işlem değildir.

Kamulaştırmada malikin rızası işlemin kurulması için şart değildir. Buna karşılık idare, Anayasa’nın 46. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu‘nda düzenlenen kamu yararı, yetki, usul ve gerçek bedel güvencelerine uymak zorundadır. Taşınmaz sahibi hem kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğunu hem de belirlenen bedeli, görevli yargı kolunda denetletebilir.

1. Kamulaştırma Nedir?

Kamulaştırma, özel mülkiyette bulunan taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını kamu yararı amacıyla sona erdiren idari bir süreçtir. İşlemi yalnızca devlet ve kamu tüzel kişileri yapabilir. Özel kişiler doğrudan kamulaştırma yetkisine sahip değildir; ancak kanunla yürütülen bir kamu hizmeti sebebiyle özel kişi lehine kamulaştırma yapılması gereken hâllerde süreci yetkili kamu idaresi yürütür.

Taşınmazın tamamı kamulaştırılabileceği gibi belirli bir bölümü de kamulaştırılabilir. Enerji nakil hattı, boru hattı veya ulaşım tesisi gibi projelerde mülkiyet bütünüyle idareye geçirilmeden taşınmaz üzerinde idari irtifak hakkı kurulması da mümkündür. İrtifak kamulaştırmasında bedel, taşınmazın tamamının değeri üzerinden değil, kurulan hakkın taşınmazda meydana getirdiği değer kaybı üzerinden belirlenir.

2. 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu; kamu yararı kararını, taşınmazın ve malikin tespitini, satın alma usulünü, bedel tespiti ve tescil davasını, bilirkişi değerlendirmesini, acele kamulaştırmayı, kısmi kamulaştırmayı, geri alma hakkını ve kamulaştırmasız el atmaya ilişkin bazı kuralları düzenler. Uyuşmazlığın çözümünde yalnızca tek bir maddeye bakılması çoğu zaman yeterli değildir.

Uygulamada özellikle şu hükümler birlikte değerlendirilir:

• Madde 3: Kamulaştırmanın amacı, ödenek ve taksitli ödeme yapılabilecek istisnai hâller.
• Madde 5 ve 6: Kamu yararı kararını verecek ve onaylayacak makamlar.
• Madde 7: Taşınmaz, malik ve adres tespiti ile tapuya belirtme verilmesi.
• Madde 8: Satın alma ve trampa usulü.
• Madde 10: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili.
• Madde 11: Bedelin hesaplanmasında bilirkişilerin uygulayacağı ölçütler.
• Madde 14: Kamulaştırma işlemine ve maddi hatalara karşı dava hakkı.
• Madde 27: Acele kamulaştırma.

3. Kamulaştırmanın Şartları Nelerdir?

Bir kamulaştırmanın hukuka uygun sayılabilmesi için idari kararın bulunması yeterli değildir. Aşağıdaki şartların somut olayda birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. Yetkili idare bulunmalıdır. Kamulaştırmayı devlet veya kamulaştırma yetkisi tanınmış kamu tüzel kişisi yürütmelidir.
2. Kamu yararı amacı bulunmalıdır. Müdahale gerçek bir kamusal ihtiyaca dayanmalı, salt özel menfaat sağlama amacı taşımamalıdır.
3. Konu özel mülkiyetteki taşınmaz olmalıdır. Taşınır mallar klasik kamulaştırmanın konusu değildir.
4. Yeterli ödenek ayrılmalıdır. Kanuni istisnalar dışında ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlanamaz.
5. Kanuni usul izlenmelidir. Taşınmaz ve malik tespiti, satın alma girişimi, tebligat ve dava işlemleri usulüne uygun yapılmalıdır.
6. Gerçek karşılık ödenmelidir. Bedel, taşınmazın hukuki niteliğine uygun yöntemle ve değerini etkileyen bütün somut unsurlar dikkate alınarak belirlenmelidir.
7. Ölçülülük korunmalıdır. Kamu yararı ile malike yüklenen külfet arasında adil denge kurulmalıdır.

4. Kamulaştırma Bedeli Nasıl Belirlenir?

Kamulaştırma bedeli, idarenin teklif ettiği tutardan ibaret değildir. Satın alma görüşmesinde anlaşma sağlanmazsa bedeli asliye hukuk mahkemesi belirler. Mahkeme, 2942 sayılı Kanun’un 11. maddesindeki ölçütler doğrultusunda keşif yaptırır ve uzman bilirkişi kurulundan rapor alır. Değerlendirme tarihinde taşınmazın cinsi, yüzölçümü, imar durumu, konumu, ulaşım olanakları, kullanım biçimi, vergi beyanı, resmî kıymet takdirleri ve değeri etkileyen diğer özellikler incelenir.

Taşınmazın niteliği hesaplama yöntemini doğrudan değiştirir. Tapuda “tarla” yazması tek başına taşınmazın arazi sayılması için yeterli olmadığı gibi, fiilen boş olması da tek başına arsa niteliğini ortadan kaldırmaz. İmar planı, belediye hizmetlerinden yararlanma durumu ve yerleşim alanıyla bütünleşme gibi özellikler birlikte değerlendirilir.

Tarım arazisinde kamulaştırma bedeli

Arazi niteliğindeki taşınmazlarda, olduğu gibi kullanılması hâlinde sağlayacağı yıllık net gelir esas alınır. Ürün deseni, ortalama verim, ürün satış fiyatı, üretim gideri ve kapitalizasyon faiz oranı hesabın başlıca unsurlarıdır. Taşınmazın yola, yerleşim alanına ve pazara yakınlığı gibi özellikler objektif değer artışı gerekçesi oluşturabilir. Ancak bu oran somut ve denetlenebilir verilere dayanmalıdır.

Arsada kamulaştırma bedeli

Arsalarda kamulaştırma tarihinden önce gerçekleşmiş, özel amacı bulunmayan emsal satışlar karşılaştırılır. Emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın yüzölçümü, konumu, imar hakkı, cephe özellikleri, altyapıya erişimi ve ticari merkezlere uzaklığı gibi üstün ve eksik yönleri açıklanmalıdır. Sadece ilan fiyatlarına ya da kamulaştırma amacıyla yapılan başka bir uzlaşma satışına dayanılması sağlıklı bir emsal incelemesi sayılmaz.

Yapı, ağaç ve diğer unsurların değeri

Taşınmaz üzerindeki yapı için resmî birim maliyetler esas alınır ve yapının yaşı ile mevcut durumu gözetilerek yıpranma payı düşülür. Ağaçların cinsi, yaşı ve verimi ayrı değerlendirilir. Taşınmazın kültür varlığı niteliği varsa eskilik, enderlik ve sanat değeri gerçek bedel güvencesi kapsamında göz ardı edilemez.

5. Kamulaştırma Bedeli Taksitle Ödenebilir mi?

Kural, kamulaştırma bedelinin ve kesin hükme bağlanan artırım bedelinin nakden ve peşin ödenmesidir. Anayasa’nın 46. maddesi ile 2942 sayılı Kanun’un 3. maddesinde sayılan istisnai projelerde kanun taksitle ödeme öngörebilir. Tarım reformu, büyük enerji ve sulama projeleri, iskân projeleri, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla yapılan kamulaştırmalar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Taksitlendirme süresi beş yılı aşamaz ve taksitler eşit ödenir. Peşin ödenmeyen bölüme, Anayasa’daki kurala göre kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır. Bununla birlikte küçük çiftçinin doğrudan işlettiği tarım arazisinin kamulaştırma bedeli her durumda peşin ödenmelidir.

6. Tarla ve Arsa Kamulaştırma Bedeli Hesaplama

Tarla veya arsa için herkes bakımından geçerli tek bir metrekare bedeli bulunmaz. Komşu parselde belirlenen değer önemli bir veri olabilir; ancak değerlendirme tarihi, parselin imar hakkı, yüzölçümü, geometrisi, yol cephesi, altyapısı ve kullanım kabiliyeti farklıysa doğrudan uygulanamaz.

Bir kamulaştırma bedeli incelemesinde şu belgeler özellikle önem taşır:

• Tapu kaydı, çap ve aplikasyon krokisi,
• İmar planı ve plan notları,
• Belediye altyapı ve hizmet yazıları,
• Özel amacı olmayan emsal satışların akit tabloları,
• Tarım müdürlüğünden ürün verimi, fiyat ve gider verileri,
• Kısmi kamulaştırmada geriye kalan bölümün kullanım durumunu gösteren teknik belgeler,
• Yapıların sınıfı, yaşı ve yıpranma düzeyi,
• Taşınmaza erişim, enerji nakil hattı veya irtifak alanını gösteren proje ve haritalar.

7. TEDAŞ Kamulaştırma Süreci ve Elektrik Hattı Bedeli

TEDAŞ kamulaştırma işlemleri, elektrik dağıtım tesislerinin özel mülkiyetteki taşınmazlara isabet etmesi hâlinde gündeme gelir. TEDAŞ’ın kurumsal açıklamasına göre bu işlemler 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 19. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde yürütülmektedir. Somut projede taşınmazın mülkiyetinin tamamının devri gerekmeyebilir; direk yeri için mülkiyet kamulaştırması, enerji nakil hattının geçtiği bölüm için ise irtifak hakkı kurulması söz konusu olabilir.

İrtifak bedelinde hattın taşınmazın kullanımına etkisi araştırılır. Hattın güzergâhı, direk yeri, güvenlik mesafesi, yapılaşma ve tarımsal kullanım kısıtları, parselin şekli ve geriye kalan bölümün ekonomik kullanımı önemlidir. Elektrik tesisinin taşınmazdan kaldırılması veya güzergâhının değiştirilmesi durumunda tapudaki irtifak hakkının terkini ve şerhlerin güncellenmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

8. Kamulaştırmada Kamu Yararı Kararı

Kamu yararı kararı, kamulaştırmanın temel idari dayanağıdır. Yetkili makamlar 2942 sayılı Kanun’un 5. maddesinde; onay makamları ise 6. maddesinde düzenlenmiştir. Belediye yararına kamulaştırmalarda belediye encümeni, köy yararına kamulaştırmalarda köy ihtiyar kurulu ve kamu kurumları bakımından ilgili yönetim kurulu veya yetkili organ karar verebilir. Kanunda öngörülen karar ve onay zincirine uyulmaması, işlemin yetki veya şekil unsuru yönünden hukuka aykırılığına yol açabilir.

Kamu yararı kavramı soyut bir gerekçe olarak kullanılamaz. Projenin gerçek ve güncel bir kamusal ihtiyaca dayanması, seçilen taşınmazla proje arasında uygun bağlantı bulunması ve daha ağır bir müdahalenin zorunlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.

9. Kamulaştırma Süreci Nasıl İşler?

1. İdare kamulaştırma için yeterli ödeneği temin eder.
2. Yetkili makam kamu yararı kararı alır ve gerekli onay tamamlanır.
3. Kamulaştırılacak taşınmazın planı, yüzölçümü, niteliği, maliki ve adresi tespit edilir.
4. Gerekli hâllerde tapuya 2942 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca belirtme verilir.
5. Kıymet takdir komisyonu tahmini bedeli belirler.
6. Uzlaşma komisyonu maliki satın alma veya trampa görüşmesine davet eder.
7. Anlaşma sağlanırsa bedel ödenerek tapuda devir yapılır.
8. Anlaşma sağlanamazsa idare asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açar.
9. Mahkeme keşif ve bilirkişi incelemesiyle gerçek bedeli belirler.
10. Bedelin yatırılması üzerine tescil ve ödeme kararı verilir.

10. Kamulaştırmada Satın Alma ve Uzlaşma Süreci

Tapuda kayıtlı taşınmazlarda satın alma usulünün öncelikle uygulanması esastır. İdare bünyesinde oluşturulan kıymet takdir komisyonu tahmini bedeli belirler; uzlaşma komisyonu ise malik ile pazarlık görüşmesini yürütür. Malik veya yetkili temsilcisi, tebliğ edilen davet üzerine kanuni süre içinde pazarlıkla satış veya trampa talebiyle idareye başvurabilir.

Anlaşma tutanağı imzalanmadan önce bedelin yanı sıra kamulaştırılan alan, irtifakın kapsamı, ödeme zamanı ve tapuda yapılacak işlem incelenmelidir. Kanuna uygun biçimde satın alınan taşınmaz kamulaştırma yoluyla edinilmiş sayılır. Bu nedenle anlaşmanın sonuçları değerlendirilmeden imza atılması daha sonra bedel veya kamulaştırma işlemine itiraz imkânını ciddi biçimde sınırlandırabilir.

11. Kamulaştırma Bedel Tespiti ve Tescil Davası

Satın alma görüşmesi sonuçsuz kalırsa davayı malik değil, kamulaştırmayı yapan idare açar. Görevli ve yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesidir. İdare, kamulaştırma belgeleri ile uzlaşmazlık tutanağını mahkemeye sunarak bedelin belirlenmesini ve bedelin ödenmesi karşılığında taşınmazın kendi adına tescilini ister.

Mahkeme tarafları önce bedelde anlaşmaya davet eder. Anlaşma olmazsa keşif yapılır ve bilirkişi raporu alınır. Tescil hükmü kesin olmakla birlikte tarafların bedele ilişkin istinaf ve koşulları varsa temyiz hakları devam eder. Bu nedenle malik, bilirkişi raporundaki hesap hatalarını yasal süresi içinde somutlaştırmalıdır.

Kamulaştırma bedelinin artırılması şeklinde kullanılan ifade, uygulamada çoğu zaman idarenin açtığı bedel tespiti ve tescil davasında daha yüksek bedel talep edilmesini anlatır. Ayrı bir davanın mümkün olup olmadığı, kamulaştırmanın tarihi ve somut usul geçmişine göre değerlendirilmelidir. Örnek metin için kamulaştırma bedelinin artırılması dava dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

12. Kamulaştırma İptal Davası

Kamulaştırma işleminin kamu yararı, yetki, şekil, sebep, konu veya amaç unsurlarından biri yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülüyorsa görevli mahkeme idare mahkemesidir. Örneğin yetkisiz makamın karar vermesi, kamu yararının bulunmaması, projenin başka bir taşınmazda daha hafif müdahaleyle gerçekleştirilebilmesi veya kanuni hazırlıkların tamamlanmaması iptal davasında tartışılabilir.

İdari yargıda yürütmenin durdurulması kararı verilmesi, asliye hukuk mahkemesindeki tescil sürecini etkileyebilir. Nitekim yüksek mahkeme kararlarında idari yargıdaki uyuşmazlığın sonucunun bedel tespiti ve tescil davasında bekletici mesele yapılması gerektiği kabul edilmektedir. İptal davasının genel esasları için iptal davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

13. Kamulaştırma Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

• Bedel tespiti ve tescil: Taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi.
• Kamulaştırma işleminin iptali: İdari işlemi tesis eden makam ve özel yetki kuralları gözetilerek belirlenecek idare mahkemesi.
• Maddi hata düzeltimi: 2942 sayılı Kanun’un 14. maddesi çerçevesinde adli yargı.
• Fiilî kamulaştırmasız el atma: Kural olarak adli yargı.
• Hukuki el atma: Müdahalenin kaynağına ve talebin niteliğine göre idari yargı görevli olabilir.

14. Kamulaştırma Davası Açma Süresi

2942 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca malik, mahkemece yapılan tebligattan; usulüne uygun tebligat yapılamayan hâllerde ise ilanın tebligat yerine geçtiği tarihten itibaren kural olarak 30 gün içinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası, maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası açabilir. Paylı veya elbirliği mülkiyetinde paydaşların tek başına dava açma hakkı bulunmaktadır.

Sürenin başlangıcı her olayda aynı olmayabilir. Tebligatın içeriği, muhatabı, usulü, ilan şartları ve malikin işlemi hangi belgeyle öğrendiği ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle yalnızca tapudaki şerh tarihine veya taşınmaza fiilen girildiği tarihe bakılarak kesin süre hesabı yapılmamalıdır.

15. Kamulaştırma Bedeline Faiz Uygulanır mı?

Kamulaştırma bedeline uygulanacak faiz; davanın açıldığı tarih, hükmedilen tutarın niteliği, yargılamanın süresi ve ilgili dönemde yürürlükte bulunan kanun hükmüne göre belirlenir. Bu nedenle eski tarihli bir dosyadaki faiz başlangıcı yeni bir dosyaya doğrudan uygulanamaz.

Anayasa Mahkemesi, bedelin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesinin malike aşırı külfet yükleyebileceğini kabul etmektedir. Değerlendirmede yalnızca nominal faiz değil, bedelin gerçek değerinin korunup korunmadığı ve ödemenin ne kadar geciktiği dikkate alınır.

16. Kamulaştırılan Taşınmaz Geri Alınabilir mi?

Kamulaştırma amacının gerçekleşmemesi veya taşınmazın kamu hizmetine ayrılmaması bazı hâllerde eski malike geri alma hakkı verebilir. 2942 sayılı Kanun’un 22. ve 23. maddelerindeki şartlar, idarenin vazgeçmesi ile malikin geri alma hakkını farklı biçimde düzenler. Hakkın doğumu ve kullanılma süresi, kamulaştırma bedelinin kesinleşmesi ile projenin uygulanma durumuna göre ayrı ayrı incelenmelidir.

Taşınmazın kamulaştırma amacında kullanılmaması tek başına her zaman otomatik tapu iadesi sağlamaz. İdarenin başka bir kamu hizmetine tahsis yapıp yapmadığı, kanuni sürelerin geçip geçmediği ve malike usulüne uygun bildirim gönderilip gönderilmediği araştırılmalıdır.

17. Acele Kamulaştırma Nedir?

Acele kamulaştırma, 2942 sayılı Kanun’un 27. maddesinde düzenlenen istisnai bir el koyma yöntemidir. Millî savunma ihtiyacı, özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlar veya Cumhurbaşkanı tarafından aciliyet kararı verilen hâllerde uygulanabilir. Mahkeme kısa sürede kıymet tespiti yapar; belirlenen bedelin bankaya yatırılmasından sonra idareye taşınmaza el koyma imkânı tanınır.

Bu yöntem kamulaştırmanın diğer aşamalarını ortadan kaldırmaz. El koyma sonrasında satın alma işlemleri yürütülmeli; anlaşma olmazsa olağan bedel tespiti ve tescil davası açılmalıdır. Ayrıntılı açıklama için acele kamulaştırma yazımıza bakabilirsiniz.

18. Kamulaştırma ile Kamulaştırmasız El Atma Arasındaki Fark

Kamulaştırmada idare kanuni süreci izleyerek bedel karşılığında taşınmazı edinir. Kamulaştırmasız el atmada ise mülkiyet hakkına, tamamlanmış ve geçerli bir kamulaştırma süreci olmadan müdahale edilir. Yol, park veya tesis yapılması gibi fiilî kullanım söz konusu olabileceği gibi imar planında kamu hizmetine ayrılan taşınmazın uzun süre belirsiz bırakılması şeklinde hukuki müdahale de gündeme gelebilir.

Arama hacmi yüksek olsa da “kamulaştırmasız el atma” ayrı bir hukuki uyuşmazlıktır. Dava türü, görevli mahkeme, başvuru koşulları ve tazminat hesabı somut müdahalenin niteliğine göre belirlenmelidir. Bu nedenle geçerli bir kamulaştırma dosyasıyla aynı şekilde ele alınmamalıdır.

19. Kamulaştırma Emsal Kararları

20. Kamulaştırma Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kamulaştırmada devlet para öder mi?

Evet. Gerçek kamulaştırma bedelinin ödenmesi anayasal güvencedir. Kanuni istisnalar dışında bedel nakden ve peşin ödenir.

Kamulaştırma parası kaç günde yatar?

Uzlaşma ile satın almada kanundaki ödeme süresi ve anlaşma tutanağı esas alınır. Dava yolunda ise bedelin yatırılması mahkemenin idareye verdiği süre, ek süreler ve banka işlemlerine göre gerçekleşir. Her dosya için tek bir ödeme günü söylenemez.

Kamulaştırma kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Kamulaştırma işleminin hukuka aykırılığı idari yargıda, maddi hatalar adli yargıda ileri sürülebilir. Süre çoğu dosyada tebliğ veya ilan esaslarına göre 30 gündür.

Kamulaştırma bedeli kabul edilmezse ne olur?

Satın alma görüşmesinde anlaşma sağlanmazsa idare bedel tespiti ve tescil davası açar. Malik bilirkişi raporuna somut gerekçelerle itiraz ederek daha yüksek bedel talep edebilir.

Tapudaki kamulaştırma şerhi satışa engel midir?

2942 sayılı Kanun’un 7. maddesine göre verilen belirtme tek başına satış yasağı değildir. Ancak devam eden süreç yeni malik bakımından hukuki ve ekonomik sonuç doğurabileceğinden tapu ve kamulaştırma dosyası incelenmelidir.

Kamulaştırma kararı kaç yıl geçerlidir?

Bu sorunun tek bir genel süreyle cevaplanması doğru değildir. Kamu yararı kararının dayanağı, tapudaki belirtmenin durumu, idarenin mahkemeye başvurup başvurmadığı ve projenin uygulanması birlikte değerlendirilir.

TEDAŞ enerji hattı için taşınmazın tamamını alır mı?

Her zaman değil. Direk yeri için mülkiyet kamulaştırması, hattın geçtiği bölüm için irtifak hakkı kurulması mümkündür. Projenin taşınmaz üzerindeki gerçek etkisi bedele yansıtılmalıdır.

21. Kamulaştırma Davalarında Avukat Desteği

Kamulaştırma dosyasında idari işlemin hukuka uygunluğu ile taşınmazın bedeli farklı yargı kollarında incelenebilir. Tebligat süresi, emsal seçimi, tarımsal gelir hesabı, kalan bölümdeki değer kaybı ve irtifak etkisi zamanında ileri sürülmediğinde hak kaybı yaşanabilir. Kamulaştırma ve taşınmaz uyuşmazlıklarında hukuki destek için Ankara gayrimenkul avukatı sayfamızı veya Reform Hukuk Bürosu ana sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Kaynakça

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 35, 46 ve 47.
• 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu.
• 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, m. 19.
• Anayasa Mahkemesi, B. No: 2013/7841, 21.05.2015.
• Anayasa Mahkemesi, B. No: 2015/17451, 16.02.2017.
• Anayasa Mahkemesi, B. No: 2018/30809, 07.10.2021.
• Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Hürmet Alpay ve diğerleri, B. No: 2020/27651, 18.09.2025.
• Danıştay 6. Dairesi, E. 2016/3646, K. 2020/13089, 17.12.2020.
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2023/6613, K. 2024/1192, 06.02.2024.
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2023/7034, K. 2024/1331, 08.02.2024.
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2023/11380, K. 2024/4072, 02.04.2024.
• TEDAŞ, Kamulaştırma Hizmetleri kurumsal açıklaması.