Evlat Edinme Davası

Evlat edinme davası; küçüklerin, kısıtlıların veya erginlerin belirli koşullar altında başka bir aileye hukuki olarak evlat edilmesi amacıyla görülen davalardır. Bu davalardaki temel prensip yeni hukuki durumun evlat edinilenin yararına sonuç doğuracak olmasıdır.

Küçüklerin Evlat Edinilmesi

Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinenin bir yıl süreyle bakmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlanmıştır. Evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edi-nenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.

• Birlikte Evlat Edinme: TMK Madde 306’ya göre; eşler, ancak birlikte evlât edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlât edinemezler. Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir. Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlât edinebilir.

• Tek Başına Evlât Edinme: TMK Madde 307’ye göre; Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlât edinebilir. Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlât edinebilir.

Evlat Edinilen Küçüğün Rızası Gerekir Mi?

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlât edinilemez. Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına ba-kılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlât edinilebilir.

Evlat Edinilen İle Evlat Edinen Arasında Yaş Farkı Kaç Olmalı?

  Evlât edinilenin, evlât edinenden en az on sekiz yaş küçük olması şarttır.

Evlat Edinmede Ana Ve Babanın Rızası Gerekir Mi?

Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir. Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir. Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir. Bu rıza küçüğün doğumundan itibaren altı ayı geçtikten sonra verilebilir.

Bir Çocuğun Evlat Edinilmesinde Ana Babanın Rızası İçin Çocuk En Az Kaç Yaşında Olması Gerekir?

Bir çocuğun evlat edinilmesinde ana babanın rızası için Küçüğün doğumundan itibaren en az altı hafta geçmeden rıza verilemez.

Bir Çocuğun Evlat Edinilmesinde Ana-Babasının Rızasının Aranmadığı Haller:

Şu hallerde ana-babanın rızası aranmaz;

• Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli yoksunsa,
• Çocuğun ebeveynleri çocuğa karşı özen yükümlülüğünü yerine getirmiyorsa, ana-babasının rızası aranmaz.

Küçüğün Evlat Edinilmesinde Rızanın Aranıp Aranmayacağı Kararı

Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlât edinenin veya evlât edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.

Diğer hallerde, bu konudaki karar evlât edinme işlemleri sırasında verilir.

Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması hâlinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.

Erginlerin Ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesi

  Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.

• Bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlât edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,
• Evlât edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,
• Diğer haklı sebepler mevcut ve evlât edinilen, en az beş yıldan beri evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta ise.

Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlât edinilebilir. Bunlar dışında küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

Evlat Edinmenin Hukuki Sonuçları

• Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer. Evlat, evlat edinenin mirasçısı olur.
• Evlatlık küçük ise evlât edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlâtlık, evlât edinilme sırasında dilerse evlât edinenin soyadını alabilir.
• Eşler tarafından birlikte evlât edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları yazılır.
• Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.
• Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

Evlat Edinmede Usul

1. Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.
2. Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz.
3. Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.
4. Evlât edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlât edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.
5. Araştırmada özellikle evlât edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlât edinenin eğitme yeteneği, evlât edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir. Evlât edinenin altsoyu varsa, onların evlât edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.

Evlat Edinildikten Sonra Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Nedenleri:

Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hâkimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.

Evlât edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.

Evlat Edinme Davası Taraf Sıfatı Ve Uygulanacak Şartlar

Küçüğün tek kişi tarafından evlat edinilmesi hâlinde davacı sıfatı, evlat edinme talebinde bulunan kişiye aittir. Türk Medeni Kanunu’nun 307. maddesi gereğince bu kişinin otuz yaşını tamamlamış olması gerekir. Bunun yanında evlat edinmek isteyenin, evlat edinilecek küçüğe en az bir yıl boyunca fiilen bakmış, onu gözetmiş ve eğitmiş olması şarttır. Bu tür davalarda davalı sıfatı, küçüğün anne veya babasına; bunların bulunmaması hâlinde ise kanuni temsilcisine aittir.

Küçüğün eşler tarafından birlikte evlat edinilmesi durumunda davacı sıfatı, evlat edinmek isteyen eşlere aittir. Evlat edinme işlemi eşler bakımından ancak birlikte mümkündür; evli olmayan kişilerin birlikte evlat edinmesi hukuken mümkün değildir. Bu durumda eşlerin en az beş yıldır evli olmaları ya da her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları aranır. Ayrıca eşlerden birinin, en az iki yıldır evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını tamamlamış olması koşuluyla diğer eşin çocuğunu evlat edinmesi mümkündür. Bu hâllerde de davalı taraf, evlat edinilecek küçüğün anne ve babası ya da kanuni temsilcisidir.

Yetişkin bir kişinin tek başına evlat edinilmesinde davacı sıfatı evlat edinen kişiye aittir. Davalı olarak ise kural olarak evlat edinilmesi talep edilen yetişkin gösterilir. Ancak evlat edinilecek kişinin kısıtlı olması durumunda, davalı sıfatı vasisine ait olur. Evlat edinilecek kişinin evli olması hâlinde ise, evlat edinme işleminin geçerliliği eşin rızasına bağlıdır.

Yetişkinin tek başına evlat edinilmesi bakımından kanunda ayrıca bazı özel şartlar öngörülmüştür. Buna göre, evlat edinenin altsoyunun açık muvafakati bulunmak kaydıyla, ergin veya kısıtlı kişiler aşağıdaki durumlarda evlat edinilebilir:

• Evlat edinilecek kişinin bedensel ya da zihinsel bir engel sebebiyle sürekli bakıma ihtiyaç duyması ve evlat edinen tarafından en az beş yıldır bakılıp gözetiliyor olması,
• Evlat edinilecek kişinin küçüklük döneminde evlat edinen tarafından en az beş yıl süreyle bakılmış, korunmuş ve eğitilmiş olması,
• Başka haklı sebeplerin varlığı hâlinde, evlat edinilecek kişinin en az beş yıldır evlat edinenle birlikte aile düzeni içinde yaşıyor olması.

Yetişkinin eşler tarafından birlikte evlat edinilmesi durumunda davacı sıfatı evlat edinen eşlere aittir. Davalı taraf ise evlat edinilecek yetişkinin kendisi olup, kısıtlı olması hâlinde vasisi davalı olarak gösterilir. Bu durumda da evlat edinilecek kişi evli ise, eşinin rızasının bulunması zorunludur.

Ana veya baba rızasının aranmasına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla açılan davalarda davacı sıfatı evlat edinmek isteyen kişiye aittir. Davalı taraf ise evlat edinilmesi talep edilen küçüğün anne ve babasıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 311. maddesi uyarınca aşağıdaki hâllerde anne veya babadan birinin rızası aranmaz:

• Kimliğinin bilinmemesi ya da uzun süredir nerede bulunduğunun tespit edilememesi veya sürekli biçimde ayırt etme gücünden yoksun olması,
• Küçüğe karşı sahip olduğu bakım ve özen yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi.

Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 312. maddesi uyarınca; küçük, ileride evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilmiş ve anne veya babadan birinin rızası bulunmuyorsa, evlat edinmek isteyen kişi ya da evlat edinmeye aracılık eden kurum tarafından mahkemeye başvurulabilir. Kural olarak bu başvuru, küçüğün kuruma yerleştirilmesinden önce yapılır ve küçüğün yerleşim yeri mahkemesi rızanın aranıp aranmayacağına karar verir. Diğer durumlarda ise bu husus evlat edinme süreci sırasında değerlendirilir. Anne veya babanın, küçüğe yönelik özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmasına gerek olmadığına karar verilmesi hâlinde, verilen karar kendisine yazılı olarak bildirilir.

Evlat Edinme Davası Dilekçe Örneği

………………. NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE

DAVACI                                    : Ad-Soyad, Adres, T.C. Kimlik No:…….

DAVACI VEKİLİ                     : …..

DAVALILAR                            : 1- Adı soyadı, adres, TC Kimlik No: …

                                                       2- Adı soyadı, adres, TC Kimlik No: …

EVLAT EDİNİLMEK İSTENEN KÜÇÜK   : Adı soyadı, Adres, TC Kimlik No: …

DAVA KONUSU                      : Evlat Edinme

1. AÇIKLAMALAR :

1- Müvekkilim davalıların müşterek çocuğu olan ve evlat edinilmek istenen ….isimli çocuğa yaklaşık 5 yıldır bakmakta ve eğitimini üstlenmiş bulunmaktadır.

2- Evlat edinilmek istenen küçük henüz 12 yaşındadır.

3- Müvekkilim, evlat edinilmek istenenden 29 yaş büyüktür. Müvekkilim 41 yaşındadır.

4- Müvekkilimin çocuğu bulunmamakta;  evlat edinilmek isteyen küçüğe 5 yıldır kendi çocuğu gibi bakmakta ve eğitimi dahil tüm ihtiyaçları ile ilgilenmektedir.

5- Müvekkilim ile çocuk arasında büyük bir duygusal bağ oluşmuştur. Evlat edinilmesi, küçük açısından yararına olacaktır.

6- Alınacak uzman raporu ile de, küçüğün müvekkilim tarafından evlat edinilmesinin küçüğün yararına olacağı sonucuna ulaşılacaktır.

7- Küçüğün anne ve babası olan davalıların da evlat edinme konusunda rızaları bulunmaktadır. Bu bakımdan TMK m. 305 hükmündeki tüm şartlar gerçekleşmiş bulunmaktadır.

8- Açıklanan sebeplerle, küçük M.B.’nin müvekkilim tarafından evlat edinilmesine karar verilmesini talep etme zarureti doğmuştur.

1. DELİLLER:

– Uzman raporları,

– Nüfus kayıt örnekleri,

– Tanık beyanları

a-) ………., Adres…

b-) ………., Adres….

c-)……….., Adres….

III. HUKUKİ NEDENLER      :

1-4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m. 305

2-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ilgili maddeleri.

3-Sair ilgili mevzuat

1. SONUÇ ve TALEP : Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerden dolayı;

Davamızın Kabulü ile,

1- Küçük …….’nin TMK m. 305/1 hükmü uyarınca müvekkilim tarafından evlat edinilmesine,

2- Karar kesinleştiğinde kararın nüfus kayıtlarına işlenmesi için Nüfus Müdürlüğüne gönderilmesine,

Karar verilmesini vekaleten saygılarımızla arz ve talep ederiz. …./…./…..

                                                                                                               DAVACI VEKİLİ

                                                                                                               Av. ………

EKİ                     :

Vekaletname