Dışişleri Bakanlığı Performans Notuna İtiraz ve İptal Davası

Dışişleri Bakanlığı Performans Notuna İtiraz: Yönetmelik Neyi, Kimleri Düzenliyor?

Dışişleri Bakanlığı Performans Değerlendirme Yönetmeliği, 30 Aralık 2025 tarihli ve 33123 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin amacı; Bakanlığın merkez ve yurt dışı teşkilatında görevli personelin iş verimliliği ve mesleki yetkinliğinin belirlenmiş dönemler ve formlar aracılığıyla değerlendirilerek bireysel ve kurumsal verimliliğe katkı sağlanmasıdır (madde 1).

Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 143/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır (madde 3) ve Bakanlığın merkez ve yurt dışı teşkilatında görevli Devlet memurları ile sözleşmeli personeli kapsar (madde 2/1).

Performans Değerlendirmesi Kimler Hakkında Yapılmaz?

Yönetmeliğin madde 2/2 hükmüne göre, aşağıdaki görev ve unvanlardaki personel hakkında performans değerlendirmesi yapılmaz:

• Bakanlık merkez teşkilatında Genel Müdür ile aynı düzey ve daha üst seviyedeki yöneticiler,
• Dış Politika Danışma Kurulu Başkan ve üyeleri, Bakanlık Müşavirleri, Genel Müdürlük nezdinde görevli Büyükelçiler,
• Diğer kamu kurumlarından geçici/sürekli görevlendirilip mevzuatında performans değerlendirmesi öngörülmeyen ve yurt dışı görevi sona erdiğinde Bakanlıkla ilişiği kesilen personel,
• Diğer kurum/kuruluşlarda veya uluslararası organizasyonlarda görevlendirilenler, aday memurlar, sürekli işçiler, raporlama/saymanlık birimi personeli ve 657 sayılı Kanun’un 137. maddesi uyarınca görevden uzaklaştırılmış olanlar,
• Bakanlıktan emeklilik, istifa, ölüm, memuriyetten çıkarılma veya başka bir nedenle ayrılmış olanlar.

Performans Değerlendirme Süreci Nasıl İşler?

Değerlendirme dönemi ve takvimi (madde 6): Performans değerlendirmesi, 1 Ocak – 31 Aralık dönemini kapsar ve yılda bir kez yapılır. Değerlendirme, PDP (Performans Değerlendirme Programı) üzerinden, dönemi takip eden 1-20 Ocak tarihleri arasında gerçekleştirilir.

Kim değerlendirir (madde 5, 7): Değerlendirme, görev/unvan/teşkilat yapısına göre tek veya iki amir tarafından yapılır; iki amir varsa birbirlerinin değerlendirmesini göremez ve nihai sonuç ikisinin aritmetik ortalamasıdır. Evlilik bağı (sona ermiş olsa dahi), ikinci dereceye kadar hısımlık veya evlat edinme ilişkisi bulunan amir, o personeli değerlendiremez bu, tarafsızlığı güvence altına alan önemli bir düzenlemedir.

Asgari çalışma süresi şartı (madde 8): Personel, değerlendirme döneminde en az 6 ay fiilen çalıştığı son amiri tarafından değerlendirilir. 6 aydan az çalışılmışsa, en az 3 ay çalışılan son amir değerlendirme yapar. Hiçbir amirin yanında 3 aydan fazla çalışılmamışsa, o yıl için performans değerlendirmesi yapılmaz.

Değerlendirme ölçeği (madde 9): Değerlendirme, formdaki her alt kriterin beşli ölçek üzerinden ayrı ayrı puanlanmasıyla yapılır. Beş düzey şöyledir: Çok Başarılı Performans, Başarılı Performans, Ortalama Performans, Geliştirilebilir Performans ve Yetersiz Performans; ilk dördü ayrıca üçer dereceye ayrılır.

Tebliğ süreleri (madde 9/6-7): Nihai performans sonucu, en geç Nisan ayı içinde ilgili personelin (ve değerlendirme/birim amirlerinin) erişimine açılır. Bakanlık ağına/PDP’ye erişemeyen personele erişime açılma tarihinden itibaren 7 iş günü içinde, rapor/izin gibi mazereti olanlara ise 21 iş günü içinde sonuç yazılı olarak tebliğ edilir.

Performans Notuna Kimler, Ne Zaman İtiraz Edebilir?

Kritik nüans: İtiraz hakkı, yönetmeliğin madde 11/4 hükmüne göre yalnızca nihai performans sonucu “Yetersiz Performans”, “Geliştirilebilir Performans” veya “Ortalama Performans” olarak belirlenen personele tanınmıştır. “Çok Başarılı” veya “Başarılı” performans sonucuna karşı bu yönetmelik kapsamında bir itiraz mekanizması öngörülmemiştir.

İtiraz hakkına sahip personel, sonucun erişime açılmasından itibaren ya da madde 9/7 uyarınca kendisine yazılı tebliğ yapılmışsa tebliğ tarihinden itibaren 7 iş günü içinde Personel Genel Müdürlüğü’ne dilekçe ile itiraz edebilir. Bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar dikkate alınmaz  bu nedenle sürenin başlangıç tarihinin (erişime açılma mı, tebliğ mi) doğru tespiti kritik önem taşır.

Başvuru usulü (madde 11/5): İtiraz dilekçesi, Bakanlığın iç yazışma programı üzerinden gönderilir:

• Merkez teşkilatı personeli: Kapalı zarf içinde, biriminin üst yazısı ekinde;
• Yurt dışı teşkilatı personeli: Biriminin e-yazısı ekinde, ekin şifrelenmesi suretiyle.

İtiraz Değerlendirme Kurulu Nasıl Çalışır?

İtiraz Değerlendirme Kurulu (madde 11/1), Personel Genel Müdürü veya uygun göreceği Personel Genel Müdür Yardımcısı başkanlığında; Teftiş Kurulu Başkanlığı’ndan bir üye, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nden bir üye, Personel Genel Müdür Yardımcıları, Performans Geliştirme ve Uygulama Daire Başkanı ile itiraza konu personelin özlük işlemlerinin yürütüldüğü ilgili Daire Başkanı’ndan oluşur. Kurul Başkanı, gerek gördüğünde ilgili personeli ve/veya diğer kişileri görüşlerini almak üzere kurula davet edebilir.

Tarafsızlık güvencesi (madde 11/3): İtiraza konu değerlendirmeyi yapan performans değerlendirme amiri, o toplantıda Kurul üyesi olsa dahi çalışmalara katılamaz.

İnceleme kapsamı (madde 11/6-7): Genel Müdürlük, itiraza konu değerlendirmeyi yapan amir(ler)den değerlendirmeye esas bilgi, belge ve olaylar hakkındaki görüşlerini talep eder; bu bilgiler 7 iş günü içinde gönderilir. Kurul; personelin itiraz dilekçesi, amirin görüşleri, personelin geçmiş yıllara ait performans sonuçları, disiplin durumu ve gerektiğinde özlük dosyasındaki diğer bilgi/belgeleri birlikte değerlendirir.

Kurulun Kararı: Ret mi, Kabul mü?

Yönetmeliğin madde 11/8 hükmüne göre Kurul, itirazın reddine veya kabulüne karar verir. Kurul, personelin puanını kendisi değiştirmez itirazın kabulü hâlinde (madde 11/9) üç seçenekten birine karar verilebilir:

1. İtiraza konu değerlendirmeyi yapan amir(ler)in değerlendirmeyi yeniden yapması;
2. Personelin, değerlendirme döneminde en az 3 ay birlikte çalıştığı başka bir amir/amirler tarafından yeniden değerlendirilmesi;
3. Uygun bir amir bulunamıyorsa, o personel için ilgili yıla ait performans değerlendirmesinin hiç yapılmaması.

Personel lehine olan sonuç esas alınır (madde 11/10): İtiraza konu olan ilk sonuç ile yenilenen değerlendirme sonucundan hangisi personelin lehineyse, nihai performans sonucu olarak o esas alınır.

Süre ve kesinlik (madde 11/11): Kurulun kararı, ilgili personele 15 iş günü içinde bildirilir. İtiraz Değerlendirme Kurulu kararları idari olarak kesindir yani Bakanlık bünyesinde başkaca bir üst idari itiraz mercii bulunmamaktadır; bir sonraki adım idari yargıdır.

Objektif değerlendirmeyen amirin sorumluluğu (madde 11/12): İtiraza konu değerlendirmeyi objektif yapmadığı Kurulca tespit edilen amirin değerlendirmesi geçersiz sayılır; bu amirin ilgili mevzuat hükümleri uyarınca sorumluluğu saklı tutulur.

İdari İtiraz Sonrası: İptal Davası Süreci

Yönetmelik, İtiraz Değerlendirme Kurulu kararına karşı başkaca bir idari itiraz yolu öngörmediğinden, bu aşamadan sonraki hak arama yolu idari yargıdır. Türk idare hukukunun genel ilkeleri (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu) uyarınca:

• Dava açma süresi: Kurul kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır. Bu, hak düşürücü bir süredir.
• Yetkili mahkeme: Dava, kural olarak idari işlemi tesis eden idarenin (Dışişleri Bakanlığı merkez teşkilatının) bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır; yurt dışı görevdeki personel için de aynı kural geçerlidir.
• Dava konusu: İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından biri yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır. Mahkeme, idarenin yerine geçip yeni bir puan takdir etmez; idarenin işlemi tesis ederken hukuka uygun davranıp davranmadığını denetler.
• Yürütmenin durdurulması: Davayla birlikte, telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğması ihtimali varsa (örneğin düşük not nedeniyle bir terfi veya atama fırsatının kaçırılması), yürütmenin durdurulması talebinde bulunulabilir.

İspat Yükü ve Deliller

Performans notuna ilişkin uyuşmazlıklarda hem idari itiraz hem de dava aşamasında iddiaların somut delillerle desteklenmesi belirleyicidir:

• Yönetmeliğin madde 9/5 hükmü gereği, “Çok Başarılı” veya “Yetersiz” sonuçlarda amirin, kararına dayanak somut bilgi, belge veya olayları Görüş ve Mütalaa Formunda (Ek-2) belirtmesi zorunludur bu form, hem itiraz hem dava aşamasında incelenecek temel belgedir.
• Personel; tamamladığı projeler, aldığı takdirler, resmî yazışmalar, görevlendirme yazıları ve toplantı tutanakları gibi kurumsal kayıtları delil olarak sunabilir.
• Kişinin kendisiyle ilgisi bulunmayan, kanuna aykırı yollarla elde edilmiş deliller (örneğin izinsiz ses kaydı) hukuka uygun delil olarak kabul edilmez ve ayrıca disiplin sorumluluğu doğurabilir.

Tazminat Talep Edilebilir mi?

Performans notunun hukuka aykırı biçimde düşük belirlenmesi, personelin somut ve ölçülebilir bir zarara (örneğin kaçırılan terfi, atanamama, mali kayıp) yol açmışsa, iptal davasıyla birlikte tam yargı davası kapsamında maddi tazminat talep edilebilir. Manevi tazminat talebi için ise soyut bir rahatsızlık beyanının ötesinde, idarenin ağır hizmet kusurunu ve kişilik haklarına yönelik somut bir zararı ortaya koymak gerekir. Bu değerlendirme her olayda somut duruma göre yapılmalıdır.

Gizlilik İlkesi ve Amirin Sorumluluğu

Yönetmeliğin 12. maddesine göre, performans değerlendirme formları ve sonuçlarına ilişkin her türlü bilgi ve belgenin gizli tutulması esastır; ilgisi olmayan kişilerle paylaşılamaz. Sonuçlara yalnızca değerlendirilen personel, birim amiri ve değerlendirme amirleri erişebilir. Değerlendirme işlemlerini belirtilen süreler içinde hukuken kabul edilebilir bir mazereti olmadıkça  tamamlamayan performans değerlendirme amirleri hakkında 657 sayılı Kanun kapsamında disiplin hükümleri uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

“Başarılı” veya “Çok Başarılı” notuma itiraz edebilir miyim?

Hayır. Yönetmelik, itiraz hakkını yalnızca “Yetersiz Performans”, “Geliştirilebilir Performans” ve “Ortalama Performans” sonuçlarıyla sınırlamıştır.

İtiraz Değerlendirme Kurulu kararı beklemeden doğrudan dava açabilir miyim?

Yönetmelik, itiraz yolunu öngördüğünden, kurul süreci tamamlanmadan açılan bir dava idari merci tecavüzü nedeniyle usul yönünden sorun yaşayabilir. Öncelikle kurum içi itiraz yolunun işletilmesi güvenli yaklaşımdır.

Kurul itirazımı kabul ederse notum otomatik olarak yükselir mi?

Hayır. Kurul, itirazı kabul ederse puanı kendisi belirlemez; ya aynı amirin yeniden değerlendirme yapmasına ya da başka bir amir tarafından yeniden değerlendirilmeye karar verir. Nihayetinde, ilk sonuç ile yeni sonuçtan personel lehine olanı esas alınır.

İtiraz Değerlendirme Kurulu kararına karşı bir üst idari itiraz yolu var mı?

Hayır, yönetmeliğe göre kurul kararları idari olarak kesindir. Bir sonraki adım, 60 gün içinde idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır.

Yurt dışı görevdeyken performans notuma nasıl itiraz ederim?

Yurt dışı teşkilatında görevli personel, itiraz dilekçesini biriminin e-yazısı ekinde ve şifrelenmiş olarak Genel Müdürlüğe gönderir; süreç merkezdeki personelle aynı 7 iş günlük süreye tabidir.

Amirimin performansımı adil değerlendirmediğini düşünüyorum, ne yapabilirim?

Öncelikle 7 iş günlük süre içinde somut delillerle desteklenmiş bir itiraz dilekçesi hazırlanmalı; Kurul, amirin objektif davranmadığını tespit ederse o değerlendirmeyi geçersiz sayabilir ve amirin sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir.

Kaynakça

• Dışişleri Bakanlığı Performans Değerlendirme Yönetmeliği, 30 Aralık 2025 tarihli ve 33123 sayılı Resmî Gazete
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, madde 122, 137
• 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, madde 143/A
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (genel dava açma süresi ve iptal davası esasları)

Bu içeriğin yazarı ve hukuki denetleyicisi

Son güncelleme: 5 Ağustos 2026

Av. Gökhan YILMAZ

Kurucu Avukat · Reform Hukuk Bürosu

• Ankara 2 No'lu Barosu
• Sicil No: 3148
• İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi
• Yenimahalle / Ankara

Av. Gökhan YILMAZ , Reform Hukuk Bürosu'nun kurucu avukatıdır. Ankara 2 No'lu Barosuna 3148 sicil numarasıyla kayıtlı olup askerî hukuk, idare hukuku, yükseköğretim hukuku ve ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır.

Uzmanlık alanları

• Askerî Hukuk
• İdare Hukuku
• Yükseköğretim Hukuku
• Ceza Hukuku