Darp raporu; kişinin vücudunda bulunan yaralanma, morarma, çizik, kırık, şişlik gibi bulguların doktor tarafından muayene edilerek kayıt altına alınmasıdır. Raporda yaralanmanın niteliği, yeri ve hayati tehlike oluşturup oluşturmadığı belirtilir.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama ise, bir yaralanmanın ileri tedavi, ameliyat veya hastanede yatış gerektirmeden, pansuman, ilaç, kısa süreli istirahat gibi basit tıbbi işlemlerle iyileşebileceğini ifade eden tıbbi–hukuki bir nitelendirmedir. Bu ibare en sık darp raporlarında yer alır.
Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralama Suçu Nedir? (TCK m. 86/2)
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, vücut dokunulmazlığına karşı işlenen suçları 86 ve devamı maddelerde düzenlemiş; bu kapsamda kasten yaralama suçu, uygulamada en sık karşılaşılan suç tiplerinden biri olarak karşımıza çıkmıştır. Günlük hayatta bireylerin birbirlerine karşı gerçekleştirdiği pek çok fiziksel temasın, hangi hâllerde “yaralama” suçu olarak nitelendirileceği ise uygulamada tereddütlere yol açabilmektedir.
Örneğin, bir kimseye tıbbi tedavi gerektirmeyecek şekilde tokat atılması, hafif şiddet içeren bir yumruk vurulması ya da kısa süreli acı yaratacak bir itme fiilinin ceza hukuku bakımından nasıl değerlendirilmesi gerektiği tartışma konusudur. Buna karşılık, bir kişiyi defalarca bıçaklamak, kemik kırığına neden olacak şekilde darp etmek veya hastanede yatış gerektiren ölçüde yaralamak fiilleriyle aynı hukuki kategoride değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusu önem taşımaktadır.
Türk Ceza Kanunu’nun 86/1. maddesinde kasten yaralama suçu; başkasının vücuduna bilerek acı verilmesi veya kişinin sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olunması şeklinde tanımlanmış ve bu fiili işleyen fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Bu düzenleme, kasten yaralama suçunun temel hâlini oluşturmaktadır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise daha hafif nitelikteki yaralamalar için özel bir düzenlemeye gidilmiştir. Buna göre, kasten yaralama fiilinin mağdur üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, suç şikâyete bağlı hâle getirilmiş; fail hakkında dört aydan bir yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır. Böylece yasa koyucu, fiilin ağırlığına değil, mağdur üzerinde meydana gelen sonuca göre ceza miktarında farklılaşmaya gitmiştir.
Genel kural olarak kasten yaralama suçu resen soruşturulan ve kovuşturulan suçlardan biridir. Ancak kanun koyucu, yaralamanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikte olması durumunda bu kuraldan ayrılarak suçu şikâyete tabi kılmıştır. Ayrıca bu hâllerde öngörülen ceza, suçun temel şekline kıyasla belirgin biçimde azaltılmıştır.
Sonuç olarak, Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinde yapılan bu ayrımda esas alınan ölçüt, mağdurun vücut dokunulmazlığının ihlali sonucunda bedeninde meydana gelen etki ve neticedir. Yaralamanın ağırlığı arttıkça uygulanacak yaptırım da ağırlaşmaktadır. Bununla birlikte, Kanun’un 86/3. maddesinde düzenlenen nitelikli hâllerde, mağdur üzerinde meydana gelen sonuca ek olarak failin fiili işleme şekli, mağdurun sıfatı veya kullanılan araç gibi özel durumlar dikkate alınarak daha ağır cezalar öngörülmüştür.
Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralama Suçunda Nitelikli Hâller (TCK m. 86/3)
Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinin üçüncü fıkrası, kasten yaralama suçunun bazı özel durumlarda daha ağır cezalandırılmasını öngörmektedir. Bu hâllerde yaralama basit tıbbi müdahale ile giderilebilir olsa bile, suç şikâyete bağlı olmaktan çıkar ve cezada artırım uygulanır.
Kanun koyucu burada, fiilin mağdur üzerindeki etkisinden ziyade korunan hukuki değer ve failin davranış biçimini esas almıştır.
a) Basit Yaralama Suçunun Üstsoya, Altsoya, Eşe, Boşandığı Eşe veya Kardeşe Karşı İşlenmesi
Failin yaralama fiilini;
-
Anne veya babaya
-
Çocuğa
-
Eşe veya boşanılmış eşe
-
Kardeşe
karşı işlemesi hâlinde, aile bağlarının korunması amacıyla nitelikli hâl kabul edilmiştir.
-
Şikâyet şartı aranmaz
-
Ceza yarı oranında artırılır
b) Kendini Savunamayacak Durumda Bulunan Kişiye Karşı
Mağdurun;
-
Yaşı,
-
Hastalığı,
-
Engelliliği,
-
Bilinç durumu
nedeniyle kendini savunamayacak durumda bulunması hâlinde, yaralamanın hafifliği önemini yitirir. Ceza yarı oranında artırılır
c) Kişinin Yerine Getirdiği Kamu Görevi Nedeniyle
Bir kamu görevlisinin;
-
Görevini ifa ederken,
-
Görevi nedeniyle hedef alınarak
yaralanması durumunda, fiil kamu düzenine karşı işlenmiş sayılır.
Örnek: Polis, öğretmen, sağlık personeli, memur
d) Kamu Görevlisinin Sahip Olduğu Nüfuzun Kötüye Kullanılması Suretiyle
Failin kamu görevlisi olması ve bu sıfatından kaynaklanan otorite veya nüfuzu kullanarak yaralama fiilini işlemesi hâlinde nitelikli hâl oluşur.
Burada önemli olan:
-
Fiziksel güç değil
-
Görevden doğan üstünlüğün kötüye kullanılmasıdır
e) Silahla İşlenmesi
Yaralama fiilinin;
-
Ateşli silahla,
-
Kesici/delici aletle,
-
Sopa, taş, cam şişe gibi silah sayılan araçlarla
işlenmesi durumunda, mağdurda oluşan etkinin hafif olması sonucu değiştirmez.
f) Canavarca Hisle İşlenmesi
Failin;
-
Sırf acı çektirme amacıyla,
-
Ölçüsüz ve aşırı şiddet kullanarak,
-
İnsani duygulardan tamamen uzak şekilde
hareket etmesi hâlinde nitelikli hâl söz konusudur.
Ceza artırımı:
-
Diğer bentlerde → yarı oranında
-
(f) bendi için (canavarca hisle işlenmesi halinde) → bir kat artırılır.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama suçunun nitelikli halinin işlenmesi durumunda şikayet aranmaz. Ceza yarı oranında arttırılır. Ancak söz konusu suç canavarca hisle işlenmişse ceza bir kat artırılır.
Basit Tıbbi Müdahale İle Giderilebilecek Nitelikte Bir Yaralanma Suçunda Tazminat İstenebilir Mi ?
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte bir yaralanmanın meydana gelmiş olması, tazminat davası açılmasına engel değildir; zira ceza hukuku bakımından “hafif” kabul edilen bu tür yaralanmalar, özel hukukta haksız fiil kapsamında değerlendirilir ve Türk Borçlar Kanunu uyarınca mağdurun uğradığı zarar esas alınır. Bu çerçevede mağdur, yaralanma nedeniyle yaptığı tedavi ve ilaç giderleri ile geçici iş göremezlikten kaynaklanan gelir kaybı gibi maddi zararlarını talep edebileceği gibi, maruz kaldığı acı, elem ve manevi yıpranma nedeniyle manevi tazminat da isteyebilir. Ceza soruşturmasının açılmamış olması, şikâyetten vazgeçilmesi veya ceza davasının düşmesi tazminat davası bakımından bağlayıcı olmayıp, ceza ve hukuk sorumluluğu birbirinden bağımsızdır; bu nedenle basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanmalarda dahi, zararın ve illiyet bağının ispatı hâlinde tazminata hükmedilmesi mümkündür.
- Ceza davası açılmamış olması
- Şikâyetten vazgeçilmiş olması Ceza davasının düşmesi tazminat davası açılmasına engel değildir.
Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralama Suçunda Çelişkili Beyanlar ve Delil Yetersizliği
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama suçlarında ceza yargılamasının temel belirleyicisi, mağdur beyanlarının tutarlılığı, tanık anlatımlarının birbirini doğrulaması ve adli raporların iddia edilen fiili objektif olarak destekleyip desteklemediğidir. Mağdurun soruşturma aşamasında ileri sürdüğü anlatımlarla kovuşturma aşamasındaki beyanları arasında esaslı farklılıklar bulunması, özellikle darp eyleminin şekli ve kapsamı konusunda değişkenlik göstermesi, beyanların inandırıcılığını ciddi biçimde zedeler.
Buna karşılık sanık ve tanıkların yargılamanın tüm aşamalarında istikrarlı ve birbiriyle uyumlu anlatımlar sunması, ayrıca bağımsız tanıkların darp fiilinin gerçekleşmediğini ifade etmesi hâlinde, suçun işlendiğine dair kanaatin güçlenmesi mümkün değildir. Bu değerlendirmeye ek olarak, adli muayene raporunda yalnızca sınırlı bir hassasiyet veya geçici hareket kısıtlılığı saptanması ve darp iddiasını doğrulayacak başka objektif bulguların bulunmaması, isnadın ispatı açısından önemli bir eksiklik oluşturur.
Ceza yargılamasında mahkûmiyet hükmü kurulabilmesi için fiilin sanık tarafından işlendiğinin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ortaya konulması zorunlu olup, çelişkili beyanlara ve zayıf tıbbi bulgulara dayalı bir kabul, “şüpheden sanık yararlanır” ilkesiyle bağdaşmaz. Bu nedenle, bu tür dosyalarda delillerin bütüncül değerlendirilmesi sonucunda kesinlik sağlanamıyorsa, beraat kararı verilmesi ceza muhakemesinin temel ilkelerinin doğal bir gereği olarak karşımıza çıkmaktadır.
Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralama Suçu Beraat Kararı
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2019/18580 K. 2020/1918 T. 4.2.2020
Mağdurun hazırlık aşamasında sanığın sağ koluna sandalye ile vurduğunu ayrıca cep telefonu attığını, yargılama aşamasında ise sadece sandalye ile vurduğunu belirtmek sureti ile kısmen çelişkili beyanlarının olduğu, sanık gibi tanık …’ün aşamalardaki istikrarlı beyanları ile hazırlık aşamasında dinlenen tanık …’ın anlatımlarında da darp eyleminin olmadığını belirtmeleri ve …. Devlet Hastanesince düzenlenen adli muayene raporunda sadece mağdurun sağ dirsek letarelde hassasiyet ve hareket kısıtlılığı bulunduğunun, başka bir bulgunun olmadığının belirtilmesi karşısında üzerine atılı suçun sanık tarafından işlendiği hususunda kesin, inandırıcı, şüpheden uzak delillerin mevcut olmadığı anlaşılmakla, sanık hakkında atılı suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi..
Sıkça Sorulan Sorular – Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralama
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama nedir?
Bu kavram, mağdurda meydana gelen yaralanmanın ameliyat, uzun süreli tedavi veya hastanede yatış gerektirmeden; pansuman, ilaç kullanımı ya da kısa süreli istirahatle iyileşebilecek nitelikte olmasını ifade eder.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek her yaralamada ceza verilir mi?
Hayır. Türk Ceza Kanunu m. 86 uyarınca bu suç kural olarak şikâyete bağlıdır. Mağdur şikâyetçi olmazsa veya şikâyetinden vazgeçerse ceza verilmez ve dosya düşer.
Bu tür yaralamalarda beraat kararı verilebilir mi?
Evet. Mağdur beyanlarının çelişkili olması, tanık anlatımlarının sanığı doğrulamaması veya adli raporun iddiayı destekleyecek objektif bulgular içermemesi hâlinde, suçun sanık tarafından işlendiği kesin olarak ispatlanamazsa beraat kararı verilir.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralamalar uzlaşmaya tabi midir?
Çoğu durumda evet. Bu suç tipi, uzlaşma kapsamında değerlendirilebilir ve tarafların uzlaşması hâlinde ceza yargılaması sona erer.
Nitelikli hâl varsa yine basit tıbbi müdahale hükümleri uygulanır mı?
Hayır. Yaralama silahla işlenmişse, kamu görevlisine karşı görev nedeniyle gerçekleştirilmişse, yakın akrabaya yönelmişse veya canavarca hisle işlenmişse, yaralanma hafif olsa dahi nitelikli hâl söz konusu olur ve şikâyet aranmaksızın ceza uygulanır.
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanmalarda tazminat davası açılabilir mi?
Evet. Ceza hukuku bakımından hafif sayılması, özel hukukta tazminat talep edilmesine engel değildir; mağdur maddi ve manevi tazminat davası açabilir.
Hukuki Desteğe mi İhtiyacınız Var?
Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek Yaralama Suçu maddi ve manevi tazminat süreçlerinizle ilgili detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
📞 [05445038367] 📧 [ankarareformhukuk@gmail.com] 📍 [ Reform Hukuk Bürosu ]
SIRADAKİ MAKALEMİZ :
