Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Şartları ve Sağlık Raporu

Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Nedir?

Uzman erbaş sözleşme yenileme, görev süresi bitmek üzere olan uzman çavuş veya uzman onbaşının belirli şartları sağlaması hâlinde yeni bir sözleşmeyle hizmete devam etmesidir. Bu işlem, eski sözleşmenin süresiz biçimde uzaması değildir. Başvuru yapılır, personelin mevzuattaki şartları taşıyıp taşımadığı incelenir, yetkili makam karar verir ve olumlu sonuçta yeni bir taahhütname düzenlenir.

Sözleşme süresinin dolması ile sözleşmenin feshi birbirinden ayrılmalıdır. Sürenin sonunda yenileme yapılmaması, devam eden sözleşmenin süre dolmadan feshedilmesiyle aynı işlem değildir. Bu ayrım; uygulanacak mevzuat, işlem gerekçesi ve dava stratejisi bakımından önem taşır.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Şartları

Uzman Erbaş Yönetmeliği’nin 12. maddesi, sonraki sözleşmenin yapılabilmesi için birlikte değerlendirilmesi gereken şartları saymaktadır. Yalnızca dilekçe verilmiş olması yeterli değildir. Başvuru süresi, sicil, kadro ve sağlık şartlarının her biri ayrı ayrı dosyada karşılık bulmalıdır.

1. Süresinde müracaat: Uzman erbaş, taahhüt ettiği sürenin bitiminden en az üç ay önce sözleşmesini uzatmak istediğini dilekçeyle bildirmelidir. Yurt dışı geçici göreve gidecek personel için bu süre altı aydır.
2. Sicil şartı: Son sicil notu, sicil tam notunun %60’ından düşük olmamalıdır.
3. Münhal kadro: Fiilî kadroda boş yer bulunmalıdır.
4. Sağlık yeterliliği: Personel; sınıfı, branşı ve istihdam edileceği kadronun görev özellikleri yönünden ilgili Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde aranan nitelikleri taşımalıdır.
5. Yetkili makamın onayı: İşlemleri tamamlanan personelin sözleşmesi, Yönetmelik’in 12. maddesinde belirtilen makam tarafından onaylanmalıdır.

Uzman Erbaşların Sözleşme Süresi Ne Kadardır?

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun 5. maddesine göre uzman erbaşlar göreve başlarken iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak üzere sözleşme yapar. Sonraki sözleşmeler ise bir yıldan az ve beş yıldan fazla olamaz. Başka bir ifadeyle ilk sözleşme için alt sınır iki yılken, yenilenen sözleşmede alt sınır bir yıldır.

Yönetmelik, uzman çavuş ve uzman onbaşı sözleşmelerinin 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 40. maddesinde düzenlenen yaş haddine kadar uzatılabilmesine imkân tanır. Ancak yaş haddine ulaşılmamış olması tek başına yenileme hakkı doğurmaz; diğer şartların da mevcut olması gerekir.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru, sözleşme süresinin sona ermesinden en az üç ay önce yazılı dilekçeyle yapılmalıdır. Yurt dışı geçici göreve gidecek uzman erbaşlarda süre altı aydır. Dilekçenin kurum evrak kaydına alındığını gösteren tarih ve sayının saklanması, sonradan çıkabilecek süre uyuşmazlıklarında önemlidir.

Başvurudan sonra sicil notu, fiilî kadro ve sağlık durumu incelenir. Şartların sağlandığı kabul edilirse dosya sözleşme yapmaya yetkili makama sunulur. Onayın ardından yeni taahhütname imzalanır. Personelin göreve devamı, yalnızca dilekçe verilmesine değil bu işlemlerin tamamlanmasına bağlıdır.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Dilekçe Örneği

Bu metin yalnızca temel bir örnektir. Personelin yurt dışı görevi, sağlık durumu veya başka bir özel hâli varsa dilekçenin içeriği somut duruma göre düzenlenmelidir. Ek belge sunuluyorsa ekler bölümünde açıkça gösterilmelidir.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Sağlık Raporu

Sağlık incelemesinde genel bir “sağlıklıdır” değerlendirmesinden daha dar ve teknik bir ölçüt uygulanır. Aranan husus, personelin sınıfı, branşı ve istihdam edileceği kadronun görev özellikleri bakımından ilgili sağlık niteliklerini taşımasıdır. Bu nedenle aynı tıbbi bulgu, farklı sınıf veya kadrolarda aynı hukuki sonucu doğurmayabilir.

Raporun hangi mevzuat hükmüne dayandığı, karar hanesinin açık olup olmadığı, muayene ve tetkiklerin eksiksiz yürütülüp yürütülmediği ayrıca kontrol edilmelidir. Sağlık nedeniyle yenilememe kararı verildiğinde dava yalnızca sonuç raporuna değil, raporun oluşum sürecine ve kadroyla kurulan bağlantıya da yönelir.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Sağlık Yönetmeliği

Uzman Erbaş Yönetmeliği m.12/1-ç, sağlık şartının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’ne göre belirlenmesini öngörür. İncelemede personelin görev yaptığı teşkilat, sınıfı, branşı ve öngörülen kadrosu dikkate alınmalıdır.

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olan istekliler için özel bir düzenleme vardır. Bilgi ve tecrübenin sınıf bakımından faydalı olması, fiziki noksanlığın kapatılabilmesi ve ilgili komutanlıkça uygun görülme şartlarıyla istihdam edilecek kadronun sağlık nitelikleri esas alınır.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenilemede Göz Derecesi

Göz derecesi hakkında tek bir sayı vererek bütün uzman erbaşlar için kesin sonuç çıkarmak doğru olmaz. Değerlendirme; teşhis, görme düzeyi, sınıf, branş ve kadro esas alınarak güncel sağlık yeteneği hükümlerine göre yapılır. İnternette yer alan genel eşikler yerine sağlık kurulu raporu ve rapor tarihindeki mevzuat birlikte incelenmelidir.

Jandarma Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme

Jandarma uzman erbaş sözleşme yenileme işlemlerinde temel şartlar aynıdır. Bununla birlikte sözleşme yapmaya ve feshetmeye yetkili makam, teşkilat yapısına göre farklılaşır. Yönetmelik m.12 uyarınca il jandarma, alay ve eşidi birlik komutanları veya kurum amirleri ile daha üst birlik komutanları ya da eşidi kurum amirleri yetkili olabilir.

Jandarma Genel Komutan Yardımcılığı, Asayiş Kolordu Komutanlığı, Lojistik Komutanlığı ve Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında ise komutan veya başkan ile yetki verdiği yardımcı görev yapabilir. Bu nedenle kararın yetkili makamdan çıkıp çıkmadığı, iptal davasında ayrıca incelenmesi gereken bir unsurdur.

Uzman Çavuş Sözleşme Yenileme Şartları

Uzman çavuşlar bakımından da başvuru süresi, en az %60 son sicil notu, münhal kadro ve sağlık yeterliliği şartları uygulanır. “Uzman çavuş sözleşme yenileme” ile “uzman erbaş sözleşme yenileme” farklı birer sistem değildir; uzman çavuş, uzman erbaş statüsü içindeki rütbelerden biridir.

Sözleşme Yapmaya ve Feshetmeye Yetkili Makamlar

Uzman Erbaş Yönetmeliği m.12, yetkili makamları teşkilat yapısına göre ayrıntılı biçimde belirler. Tümen, tugay ve bağımsız tugay komutanları veya eşidi kurum amirleri; ordu ve kolordu karargâhlarında kurmay başkanları; doğrudan bağlı birliklerde ilgili personel başkanlıkları ya da yetkilendirilen komutanlar görevli olabilir. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ayrıca özel yetki kuralları bulunmaktadır.

Uzman Erbaş Sözleşmesi Hangi Hâllerde Yenilenmez?

Başvurunun süresinde yapılmaması, son sicil notunun %60’ın altında kalması, fiilî kadroda münhal bulunmaması veya sağlık şartının taşınmaması yenilememe gerekçesi olabilir. Bununla birlikte idare, somut olayda hangi şartın gerçekleşmediğini anlaşılır ve denetlenebilir biçimde ortaya koymalıdır.

Kararda yalnızca genel ifadeler kullanılması, dayanak bilgi ve belgelerin gösterilmemesi veya personelin durumuyla ilgisiz bir gerekçeye dayanılması yargısal denetimde önem taşır. Her yenilememe kararı otomatik olarak hukuka aykırı olmadığı gibi idarenin takdir yetkisi de sınırsız değildir.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenilememe İşlemine İtiraz ve İptal Davası

Sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin karar, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliği taşıyorsa idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir. İncelemede işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları değerlendirilir. Özellikle tebliğ tarihi, dava süresinin belirlenmesi bakımından gecikmeden kayda alınmalıdır.

Genel kural olarak idare mahkemesinde dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür. Ancak özel düzenleme, başvuru yolu veya somut tebliğ biçimi süre hesabını etkileyebilir. İYUK m.11 kapsamında üst makama veya işlemi yapan makama başvuru düşünülüyorsa bunun dava süresine etkisi dosya özelinde hesaplanmalıdır.

Sözleşme Yenilemeyen Uzman Çavuş Geri Dönebilir mi?

Sözleşmesini kendi iradesiyle yenilemeyen personelin daha sonra doğrudan eski görevine dönmesini sağlayan genel ve otomatik bir hak yoktur. Yeniden göreve dönüş ihtimali; ayrılış nedeni, yeniden temin şartları ve o tarihteki mevzuata göre ayrıca değerlendirilir. Buna karşılık sözleşmesi hukuka aykırı bir işlemle yenilenmeyen kişinin açtığı iptal davasının sonucu farklı hukuki etkiler doğurabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Uzman erbaş sözleşme yenileme başvurusu ne zaman yapılır?

Normal durumda sözleşme bitiminden en az üç ay önce, yurt dışı geçici göreve gidecek personel bakımından en az altı ay önce yapılır.

Uzman erbaş sözleşmesi kaç yıllık yenilenir?

Müteakip sözleşme bir yıldan az, beş yıldan fazla olamaz.

Sicil notu kaç olmalıdır?

Son sicil notu, sicil tam notunun en az %60’ı olmalıdır.

Sağlık raporu tek başına yeterli midir?

Hayır. Sağlık şartının yanında süresinde başvuru, sicil, münhal kadro ve yetkili makam onayı da aranır.

Sözleşme yenilenmezse dava açılabilir mi?

Hukuka aykırı olduğu düşünülen kesin yenilememe işlemine karşı, süre ve görev kuralları gözetilerek idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Kaynakça

• 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, m.5.
• Uzman Erbaş Yönetmeliği, m.12; madde başlığıyla birlikte değişiklik: 15.04.2023 tarihli ve 32164 sayılı Resmî Gazete.
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.7 ve m.11.
• 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, m.40.
• Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği.