50/d’den 33/a’ya Geçiş: Şartlar, Başvuru Süreci ve Ret Halinde Dava Yolu

0 8 7 dakika okuma süresi

50/d’den 33/a’ya geçiş; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 50/d bendi kapsamında lisansüstü eğitimi sürdüren veya tamamlamış araştırma görevlilerinin, belirli şartları taşımaları kaydıyla aynı Kanunun 33/a bendi kapsamında kadrolu araştırma görevlisi statüsüne geçmesini ifade eder. Büromuza gelen başvurularda en sık karşılaştığımız sorun, üniversitelerin bu talebi gerekçesiz biçimde sonuçsuz bırakması ya da haksız şekilde reddetmesidir. Bu yazıda 50/d’den 33/a’ya geçişin hukuki dayanağını, aranan şartları, başvuru sürecini ve talebin reddi halinde izlenebilecek idari ve yargısal yolları sahada edindiğimiz tecrübeyle birlikte ele alıyoruz.

Kısa Yanıt: 50/d’den 33/a’ya Geçiş Nasıl Yapılır? 2547 sayılı Kanun’un geçici 84. maddesi uyarınca; tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden ya da bu eğitimi tamamlamış 50/d statüsündeki araştırma görevlileri, kadrolarının bulunduğu üniversiteye yazılı talepte bulunarak ve 7315 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki güvenlik soruşturması şartını taşıyarak 33/a kadrosuna atanmayı isteyebilir. Talebin reddi veya cevapsız bırakılması (zımni ret) halinde, idare mahkemesinde 60 gün içinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açılabilir.

İlgili Yazımızın İçeriği

50/d’den 33/a’ya Geçiş Nedir?

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, araştırma görevlilerini iki ayrı statüde istihdam etmektedir. 50/d bendi kapsamındaki araştırma görevlileri, lisansüstü öğrencilik statüsüne bağlı olarak görev yapar ve kadroları, eğitim süresiyle sınırlıdır. 33/a bendi kapsamındaki araştırma görevlileri ise doğrudan kadroya bağlı, kalıcı istihdam niteliği taşıyan bir statüdedir. 50/d’den 33/a’ya geçiş, bu iki statü arasındaki farktan doğan ve kanunla tanınmış bir haktır; amacı, lisansüstü eğitimini sürdüren veya tamamlamış araştırma görevlilerinin akademik kariyerlerini daha güvenceli bir kadroda devam ettirebilmesidir.

Sahada karşılaştığım örneklerde, bu geçiş talebinin önemi genellikle kadronun süresi dolduğunda ya da üniversite yönetimi değiştiğinde ortaya çıkıyor. 50/d kadrosunun doğası gereği eğitim süresine bağlı olması, hak sahibi araştırma görevlilerinin zamanında ve usulüne uygun başvuru yapmamaları halinde ciddi hak kayıplarına yol açabiliyor.

50/d ve 33/a Kadroları Arasındaki Farklar

33/a kadrosu ile 50/d kadrosu arasındaki farkları doğru anlamak, 50/d’den 33/a’ya geçiş talebinin neden bu kadar önemli olduğunu da açıklar:

Kriter	50/d Kadrosu	33/a Kadrosu
Hukuki Dayanak	2547 sayılı Kanun m.50/d	2547 sayılı Kanun m.33/a
Statü	Lisansüstü öğrencilik statüsüne bağlı, geçici	Doğrudan kadroya bağlı, kalıcı istihdam amaçlı
Görev Süresi	Eğitim süresiyle (yüksek lisans/doktora) sınırlı	Belirli dönemlerle (genellikle 1-3 yıl) yenilenir
Eğitim Tamamlanınca	Kadro kendiliğinden sona erebilir	Eğitimden bağımsız olarak kadro devam eder
Atama Yetkisi	Lisansüstü eğitim yapılan üniversite	Kadronun bulunduğu üniversite, sınav usulüyle

Geçişin Hukuki Dayanağı: 2547 Sayılı Kanun Geçici Madde 84

50/d’den 33/a’ya geçiş hakkının kanuni dayanağı, 9 Şubat 2023 tarihli ve 32099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7437 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 4. maddesi ile 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 84. maddedir. Bu madde; tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapanlar veya bu eğitimi tamamlamış olanlar hariç olmak üzere, tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden ya da bu eğitimini tamamlamış 50/d statüsündeki araştırma görevlilerine, talep ve şartları sağlamaları kaydıyla 33/a kadrosuna atanma imkânı tanımaktadır.

Kanun maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi Yükseköğretim Kurulu’na bırakılmıştır. YÖK Yürütme Kurulu da bu yetkiye dayanarak aldığı kararla başvuru takvimini, kadro iadesi ile mecburi hizmet uygulamasının çerçevesini üniversitelere bildirmiştir. Bu noktada önemle belirtmek isterim ki, internette bazı kaynaklarda bu düzenlemenin yanlışlıkla 7417 sayılı Kanun‘a dayandırıldığı görülmektedir; oysa 7417 sayılı Kanun 2547 sayılı Kanun’a geçici 83. maddeyi (öğrenci affı) eklemiştir. 50/d’den 33/a’ya geçişin doğru dayanağı 7437 sayılı Kanun ile eklenen geçici 84. maddedir.

Dikkat: Sık Karıştırılan Kanun Numarası 7417 sayılı Kanun → 2547 sayılı Kanun geçici madde 83 (öğrenci affı) ile ilgilidir. 7437 sayılı Kanun → 2547 sayılı Kanun geçici madde 84 (50/d’den 33/a’ya geçiş) ile ilgilidir. Dilekçe ve dava dosyalarında doğru kanun numarasının kullanılması, idarenin ve mahkemenin talebi doğru değerlendirmesi açısından önemlidir.

33/a’ya Geçiş İçin Aranan Şartlar

2547 sayılı Kanun’un geçici 84. maddesi ve buna ilişkin YÖK düzenlemeleri çerçevesinde, 50/d’den 33/a’ya geçiş talebinde bulunabilmek için aşağıdaki şartların birlikte aranması gerekir:

2547 sayılı Kanun’un 50. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında araştırma görevlisi olarak istihdam ediliyor olmak,
Tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam ediyor olmak ya da bu eğitimi tamamlamış olmak,
Tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta veya veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapan veya tamamlamış olanlar kapsam dışında tutulmaktadır,
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3. maddesindeki şartları taşımak,
Kadronun bulunduğu üniversiteye süresi içinde yazılı olarak başvurmuş olmak.

Bu şartlardan herhangi birinin eksik olduğu gerekçesiyle yapılan retler, somut ve gerekçeli bir değerlendirmeye dayanmıyorsa idari yargı denetimine açıktır.

Başvuru Süreci Nasıl İşler?

33/a kadrosuna geçiş talebi, doğrudan idarenin inisiyatifiyle değil, araştırma görevlisinin yazılı başvurusuyla başlayan bir süreçtir. Süreç genel hatlarıyla şu şekilde ilerler:

Araştırma görevlisi, kadrosunun bulunduğu üniversiteye (ilgili birim aracılığıyla Personel Daire Başkanlığı’na) yazılı dilekçeyle başvurur.
Şartları taşıyıp taşımadığı üniversite tarafından incelenir; 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında geçici kadro tahsisi yapılanlar için kadro iadesi süreci Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından yürütülür.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu beklenir; bu süreç bazı dosyalarda gecikmelere yol açabilmektedir.
Şartların sağlandığı tespit edilirse, üniversite tarafından 33/a kadrosuna atama işlemi tesis edilir.
Başvurunun reddi halinde, ret kararı gerekçeli olarak ilgiliye tebliğ edilmelidir; idarenin makul süre içinde hiçbir cevap vermemesi de zımni ret olarak değerlendirilir.

Yükseköğretim Hukuku Avukatı

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Şartı

Geçici 84. madde, 33/a’ya geçiş için 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3. maddesindeki şartların taşınmasını aramaktadır. Uygulamada bu süreç, başvurunun sonuçlanmasını en çok geciktiren aşamadır. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması halinde idare, atama talebini reddedebilir; ancak bu ret kararı da gerekçesiz veya somut delile dayanmıyorsa, lekelenmeme hakkı ve orantılılık ilkesi çerçevesinde idare mahkemesinde dava konusu edilebilir.

Mecburi Hizmet Durumu Ne Olur?

Araştırma görevlilerinin merak ettiği bir diğer konu, 50/d kapsamında geçirilen sürelerin mecburi hizmete sayılıp sayılmayacağıdır. YÖK’ün konuya ilişkin düzenlemesine göre, 2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında geçici kadro tahsisi yapılan araştırma görevlilerinin, daha önce 50/d statüsünde geçirdikleri süreler için (1 Ocak 2018 tarihinden önceki süreler hariç olmak üzere) mecburi hizmet yükletilmemektedir. Bu husus, 33/a’ya geçiş talebinde bulunan araştırma görevlileri için önemli bir güvencedir.

Geçiş Talebinin Reddi Halinde Hukuki Yollar

Büromuza gelen dosyaların büyük bölümünde, üniversitenin 50/d’den 33/a’ya geçiş talebini açık bir gerekçe göstermeden reddettiğini ya da aylarca cevapsız bıraktığını görüyoruz. Bu durumda araştırma görevlisinin başvurabileceği temel hukuki yol, idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

33/a kadrosuna geçiş talebinin reddine veya zımnen reddine karşı açılacak davalarda görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise işlemi tesis eden idarenin, yani kadronun bulunduğu üniversitenin bağlı olduğu ildeki idare mahkemesidir. Örneğin Ankara’da bir üniversitede görev yapan araştırma görevlisi için Ankara İdare Mahkemeleri yetkilidir.

Dava Açma Süresi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca dava açma süresi, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gündür. Üniversitenin başvuruya hiç cevap vermemesi halinde, başvuru tarihinden itibaren 60 günlük bekleme süresinin sonunda zımni ret oluşur ve bu tarihten itibaren yeni bir 60 günlük dava açma süresi işlemeye başlar. Sürenin kaçırılması halinde dava, içerik yönünden haklı olsa dahi süre aşımı nedeniyle usulden reddedilir.

Yürütmenin Durdurulması Talebi

2577 sayılı Kanun’un 27. maddesi kapsamında, iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması talep edilmesi büyük önem taşır. Mahkemenin bu talebi kabul etmesi halinde, dava sonuçlanıncaya kadar araştırma görevlisinin fiilen 33/a kadrosuna geçirilmesi ve buna bağlı özlük haklarının (maaş, sosyal haklar) korunması sağlanabilir. Aksi halde, dava yıllarca sürerken araştırma görevlisi 50/d statüsünün kısıtlarına tabi kalmaya devam eder.

Tam Yargı Davası İmkânı

Geçiş talebinin haksız reddi nedeniyle maddi kayba uğrayan (örneğin 33/a kadrosunda elde edeceği ek ödeme veya unvan farkından mahrum kalan) araştırma görevlisi, iptal davasıyla birlikte veya iptal kararının kesinleşmesinin ardından tam yargı davası açarak bu kaybın tazminini talep edebilir.

Pratik Uyarı İdari yargıda istikrarlı şekilde benimsenen genel ilke, idarenin kanunla tanınmış bir hakkı somut ve hukuka uygun bir gerekçe göstermeksizin kullandırmamasının hukuka aykırı olduğu yönündedir. 50/d’den 33/a’ya geçiş talebinin reddedildiği yazıda neden gösterilmemişse ya da gösterilen gerekçe şartlarla örtüşmüyorsa, bu durum iptal davasında güçlü bir dayanak oluşturur.

Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Hatalar

Başvuru dilekçesinin doğru birime (Personel Daire Başkanlığı) ve doğru kanun maddesi belirtilerek yapılmaması,
Zımni ret süresinin doğru hesaplanmaması nedeniyle 60 günlük dava açma süresinin kaçırılması,
Yürütmenin durdurulması talebinin dava dilekçesine eklenmemesi, bu nedenle dava süresince mağduriyetin devam etmesi,
Güvenlik soruşturması sürecinin gecikmesi karşısında idareye süre baskısı oluşturacak hukuki adımların (bilgi edinme başvurusu, ihtarname vb.) atlanması,
33/a kadrosuna geçişle birlikte doğan mecburi hizmet muafiyetinin atama yazısında doğru yansıtılmaması.

10. 33/a Kadrosuna Geçişin Sonuçları

33/a kadrosuna geçişin tamamlanmasıyla araştırma görevlisi, artık lisansüstü öğrencilik statüsüne değil doğrudan kadroya bağlı olarak görev yapar. Bu durum; kadro güvencesinin artması, görev süresinin eğitim takvimine bağlı olmaktan çıkması ve akademik kariyer planlamasının (doktora sonrası doçentlik süreci dâhil) daha öngörülebilir hale gelmesi anlamına gelir. Görev süresinin yenilenmemesi durumunda dahi, 33/a statüsündeki araştırma görevlisi gerekçesiz işlemlere karşı idari yargı yoluna başvurabilir.

Özet Bilgi Kutusu Hukuki Dayanak: 2547 sayılı Kanun geçici 84. madde (7437 sayılı Kanun m.4) Aranan Temel Şart: Tezli yüksek lisans/doktora eğitimine devam etmek veya tamamlamış olmak + 7315 sayılı Kanun m.3 şartları

Başvuru Mercii: Kadronun bulunduğu üniversite (Personel Daire Başkanlığı)

Ret Halinde Dava Açma Süresi: Tebliğ veya zımni retten itibaren 60 gün

Görevli/Yetkili Mahkeme: Üniversitenin bulunduğu yer İdare Mahkemesi

sikca sorulan sorular

Sıkça Sorulan Sorular – 50/d’den 33/a’ya Geçiş

50/d’den 33/a’ya geçiş kimler için mümkündür?

Tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden ya da bu eğitimini tamamlamış 50/d statüsündeki araştırma görevlileri, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapanlar hariç olmak üzere bu haktan yararlanabilir.

50/d’den 33/a’ya geçiş talebi reddedilirse ne yapılmalıdır?

Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde, kadronun bulunduğu üniversitenin bağlı olduğu ildeki idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açılabilir.

Üniversite başvuruya hiç cevap vermezse ne olur?

Başvurudan itibaren 60 gün içinde cevap verilmemesi zımni ret sayılır ve bu tarihten itibaren yeni bir 60 günlük dava açma süresi işlemeye başlar.

33/a kadrosuna geçişte mecburi hizmet yükümlülüğü doğar mı?

2547 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında geçici kadro tahsisi yapılanlar bakımından, 50/d’de geçirilen süreler için (1 Ocak 2018 öncesi hariç) mecburi hizmet yüklenmemektedir.

Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanırsa geçiş engellenir mi?

Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonucu idarenin ret gerekçesi olabilir; ancak bu kararın somut ve hukuka uygun bir gerekçeye dayanması gerekir, aksi halde idari yargı denetimine tabidir.

50/d’den 33/a’ya geçiş davasında avukat tutmak zorunlu mudur?

İdare mahkemelerinde avukat tutma zorunluluğu yoktur; ancak sürelerin kaçırılması, yürütmenin durdurulması talebinin doğru kurgulanması ve yükseköğretim mevzuatının teknik yapısı nedeniyle bu alanda deneyimli bir avukatla çalışılması sürecin daha sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayabilir.

Hukuki Kaynaklar

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, madde 33/a, madde 50/d, geçici madde 84
7437 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, madde 4 (RG: 9 Şubat 2023, Sayı 32099)
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, madde 3
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, madde 7 (dava açma süresi) ve madde 27 (yürütmenin durdurulması)
Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun geçici 84. maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen kararı

İlgili Konular

Reform Hukuk Bürosu — Yükseköğretim Hukuku Danışmanlığı 50/d’den 33/a’ya geçiş talebinizin reddedilmesi ya da cevapsız bırakılması halinde süre kaçırmadan hukuki destek almanız büyük önem taşır. Ankara/Yenimahalle adresindeki büromuz, araştırma görevlisi kadro geçişleri, akademik kadro ilanlarına itiraz ve doçentlik/profesörlük süreçlerinde idare mahkemelerinde dava takibi yapmaktadır. İletişim: reformavukatlik.com.tr | ankarareformhukuk@gmail.com

Reform Hukuk Bürosu3 gün önce