Kişi Güvenlik Belgesinin Verilmemesi Emsal Kararlar, kamu kurumlarında görev almak isteyen veya görevine devam eden bireyler açısından son derece önem taşımaktadır. Bu makalemizde kişi güvenlik belgesinin ne olduğu, kişi güvenlik belgesinin verilmemesine ilişkin açılan davlarda verilmiş emsal kararlara yer verilmiştir.
Kişi Güvenlik Belgesi; ilgilinin, işi gereği bilmesi gereken gizlilik dereceli bilgi, evrak, doküman, belge, malzeme veya projeye erişebilmesini sağlayan ve bunun gibi gizlilik dereceli bilgi, doküman belge ve malzemenin bulunduğu yerlere ve önemli projelerin yürütüldüğü sınırlı alanlara veya gizlilik ve önem dereceli bölgelere giriş iznini gösteren bir belgedir.
Kişi Güvenlik Belgesinin (KGB ) amacı 5202 Sayılı Savunma Sanayi Güvenliği Kanunu‘nun 1. Maddesinde yer verilerek Savunma Sanayi alanında hizmet veren kurum ve kuruluşlar ile anlaşma sağlanan kurum ve kuruluşların belge, bilgi, dokuman, teçhizatı ve projeleri korunmaya çalışılmış olup aslında korunmaya çalışılan ülkemizin savunma sanayi ve ülkemizin güvenliğidir. 5202 Sayılı Savunma Sanayi Güvenliği Kanuna dayanarak çıkarılan ve 04/06/2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1. Maddesinde;
” Bu Yönetmeliğin amacı, savunma sanayii kapsamında yapılan andlaşmalarda yer verilen ve doğrudan satın alma, müşterek proje programlarına katılım, teşvik veya yatırım yolu ile tedarik edilecek veya savunma sanayii, teknoloji ve teçhizatı sahasında araştırma, geliştirme, imalat ve montaj yapan gerçek ve tüzel kişilerle bu konularda çalışan şahıslara ait her türlü gizlilik dereceli bilgi, belge, proje, malzeme ve hizmetlerin ve bunlarla ilgili yerlerin güvenliğinin ve korunmasının sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” şeklinde belirtilmiştir.
Kişi Güvenlik Belgesinin Verilmemesi Emsal Kararlar
Danıştay 10. Daire 2024/871E, 2024/1327K,04.04.2024
- Kişi Güvenlik Belgesinin Verilmemesi Durumunda Verilen Mahkeme Kararları temyiz incelemesine tabi mi ?
Dava dosyasının incelenmesinden; … İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile Danıştay’a temyiz yolu açık olmak üzere reddedildiği, davalı idare tarafından Danıştay’a hitaben verilen 24/01/2024 kayıt tarihli dilekçe ile … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin anılan kararının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 6545 sayılı Kanun’la eklenen geçici 8. maddesinde, 6545 sayılı Kanun’la kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin 2576 sayılı Kanun’un anılan Kanun’la değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları (20/07/2016) tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı,
Aynı Kanun’un “İstinaf” başlıklı 45. maddesinin 6. fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu ve “Temyiz” başlıklı 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararlara karşı Danıştay’da temyiz isteminde bulunulabileceği, “Temyiz dilekçesi” başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği, aynı maddenin 7. fıkrasında ise temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde 6. fıkrada sözü edilen kararın Danıştay‘ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
Bu kapsamda, uyuşmazlığın yukarıda bahsedilen mevzuat uyarınca temyize tabi olup olmadığının belirlenebilmesi için işlemin hukuki niteliğinin ortaya konulması gerekmektedir.
Davalı idareden talep edilen kişi güvenlik belgesine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı 5202 sayılı Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu’nda ve anılan Kanun’a dayanılarak çıkarılan, 04/06/2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliği’nde yer alan düzenlemeler incelendiğinde,
Söz konusu belgenin gizlilik dereceli bir bilgiyi, belgeyi, projeyi veya malzemeyi, ancak görevi gereği öğrenme ve kullanma sorumluluğu bulunan ve gerekli gizlilik derecesini haiz işlerde çalışanlar hakkında düzenlendiği, belirli sürelerle yenilendiği, söz konusu belgenin düzenlenmesi aşamasında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapıldığı ve belgenin iptal nedenlerine ilişkin hususların düzenlendiği görülmektedir. Bu kapsamda kişi güvenliği belgesinin gizlilik dereceli işlerde çalışanlar için özel olarak düzenlendiği, söz konusu belgenin düzenlenmemesinin veya iptalinin sonucunun ise sadece o işe yönelik olarak çalışamama neticesini doğuracağı, belirli bir meslekten çıkarılma sonucunu doğurmayacağı kuşkusuzdur.
Bu durumda; davacı hakkında kişi güvenlik belgesi düzenlenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava, 2577 sayılı Kanun’un 46. maddesinde sayılan temyize tabi davalar arasında yer almadığından … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddi yönünde verilen karar her ne kadar temyiz yolu açık olmak üzere verilmişse de kesin olup, temyizen incelenmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, temyiz aşamasında yatırılan posta ücretinden artan kısmın isteği halinde davalı idareye iadesine, 04/04/2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.,
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi 2020/1407E, 2020/1130K, 08.09.2020
- Aile Bireylerinin veya Bir Yakın Hakkındaki Bilgi Sebebiyle Kişi Güvenlik Belgesinin Verilmemesi
Dava; Milli Savunma Bakanlığı tarafından gizlilik dereceli AR-GE çalışmalarının yürütüldüğü TÜBİTAK BİLGEM’e bağlı İleri Teknolojiler Araştırma Enstitüsünde “Başuzman araştırmacı” unvanıyla çalışmakta iken iş akdi feshedilen davacı tarafından; iş akdinin feshi sebebi olduğunu ileri sürdüğü Milli Savunma Bakanlığı’nca yapılan güvenlik soruşturması neticesinde “Kişi güvenlik belgesi tanzim edilemeyeceği” yönündeki işlemin iptali istemiyle istemiyle açılmıştır.
5202 sayılı Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3/d maddesinde;“Bilmesi gereken kişi; gizlilik dereceli bir bilgiyi, belgeyi, projeyi veya malzemeyi, ancak görevi gereği öğrenme ve kullanma sorumluluğu bulunan ve gerekli gizlilik derecesini haiz “Kişi Güvenlik Belgesi”ne sahip kişi”, 3/e maddesinde ise; “Kişi Güvenlik Belgesi; gizlilik dereceli bilgi, belge, proje veya malzemeye nüfuz edebilmeyi veya bunların bulunduğu yer ve tesislere giriş iznini sağlayan belge” olarak tanımlanmıştır.
Olayda, davacı hakkında idarece yapılan inceleme sonunda Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından gönderilen bir yazıya atfen dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta ise de Dairemizce UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırma ve dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, davacının uzun yıllardır savunma sanayinde çalıştığı, bu süre zarfında kişi güvenlik belgesine sahip olduğu, davacı hakkında herhangi bir soruşturma ve kovuşturma yürütülmediği sadece istihbari mahiyette gönderilen bir bilginin bulunduğu görülmektedir.
Bu durumda, daha önce de kişi güvenlik belgesi alarak çalışmış olan davacının bir yakını hakkındaki bilginin tek başına güvenlik ve arşiv araştırmasının olumsuz olması sonucunu doğurmayacağı, bunun dışında davalı idarece davacının güvenlik ve arşiv araştırmasının olumsuz olması sonucunu doğurabilecek başkaca hukuken kabul edilebilir herhangi bir bilgi veya belgenin dosyaya sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı hakkında kişi güvenlik belgesi tanzim edilemeyeceğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacı istinaf isteminin KABULÜNE
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi 2020/984E, 2020/1462K, 18.09.2020
Türkiye Cumhuriyeti’nin de üyesi olduğu Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilatı’nın (NATO) Personel Güvenlik Direktifi’nde; NATO kadrolarında istihdam edilecek olan sivil kişiler için ülkelerinde geçerli olan mevzuata göre soruşturma yapılarak kişi güvenlik belgesi düzenlenmesinin ön şart olduğu, ilgilinin eylem veya söylemiyle güvenilirliğe veya sadakate aykırılık göstermesinin belgenin düzenlenmesine engel hallerden olduğu, milli güvenlik makamının kişi hakkında belge düzenlenmesine esas soruşturmayı yaparken tüm bilgileri göz önünde bulunduracağı ve sadakat/dürüstlük/güvenilirlik hususunun tartışmasız olması için tüm riskleri değerlendireceği belirtilmiştir.
12/04/2000 tarih ve 24018 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’nin 1’inci maddesinde ise,
“BuYönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir.” 2’nci maddesinde, “Bu Yönetmelik; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği
Dava dosyasının incelenmesinden; Hava Kuvvetleri Komutanlığı emrinde astsubay olarak görev yapan davacının 2010 yılında emekli olduktan sonra Almanya’nın Geilenkirchen şehrinde bulunan NATO Havadan Erken İhbar ve Kontrol Kuvvet Komutanlığı emrinde elektrik teknisyeni olarak çalışmaya başladığı, görevine devam edebilmesi için son olarak 03/03/2015 tarihinde 05/11/2019 tarihine kadar geçerli olmak üzere düzenlenmiş olan kişi güvenlik belgesinin yenilenmesi yönündeki NATO Havadan Erken İhbar ve Kontrol Kuvvet Komutanlığı talebi üzerine,
Söz konusu uluslararası kuruluş ile olan ilişkilerin yürütülmesinden sorumlu olan davalı idare tarafından iç hukukta güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin düzenlemeler kapsamında yapılan soruşturma neticesinde kapatılan F1 Üniversitesinde 2014-2016 yılları arasında uzaktan (on-line) yüksek lisans öğremini aldığı” hususunun tespit edildiği, bu tespit doğrultusunda yenileme talebinin kabul edilmeyerek kişi güvenlik belgesinin iptal edildiği hususunun davalı idarenin bildirimi üzerine NATO Havadan Erken İhbar ve Kontrol Kuvvet Komutanlığı tarafından davacının iş akdinin feshedilerek 11/07/2019 tarihli yazı ile davacıya bildirilmesi sonucu, kişi güvenlik belgesinin iptal edilmesine karşı davacı tarafından 01/08/2019 tarihli dilekçe ile Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü’ne yapılan itirazın zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacı hakkında Dairemizce UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırma ve dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği hakkında herhangi bir soruşturma ve kovuşturma yürütülmediği, davacının adli sicil kaydının olmadığı, sadece istihbari mahiyette gönderilen ve içeriği davalı idarenin savunma dilekçesinde de belirtildiği gibi KHK ile kapatılan F1 Üniversitesi’nde 2014-2016 yılları arasında uzaktan (on-line) yüksek lisans öğrenimi yaptığı bilgisinin bulunduğu görülmektedir.
Bu durumda, davacının kapatılan bir eğitim kurumunda 2014-2016 yılları arasında uzaktan yüksek lisans maksadıyla öğrenim görmesinin tek başına güvenlik ve arşiv araştırmasının olumsuz olması sonucunu doğurmayacağı, bunun dışında davalı idarece davacının güvenlik ve arşiv araştırmasının olumsuz olması sonucunu doğurabilecek başkaca hukuken kabul edilebilir herhangi bir bilgi veya belgenin dosyaya sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının NATO güvenlik belgesinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Ankara 14. İdari Dava Dairesinin 23.03.2023 Tarihli Kararı
SIRADAKİ MAKALEMİZ :
