Askeri Ceza Kanunu Madde 4 ; askeri disiplin ve yargı yetkisinin kapsamını belirleyen kritik bir düzenlemedir. Hüküm, askeri hizmetin bütünlüğünü koruyarak, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) operasyonel kapasitesini ve iç düzenini güvence altına almaktadır. Çünkü; bu madde, yedek askerlerin hukuki statüsünü ve askeri hizmetle olan bağını netleştirerek, askeri disiplinin sürdürülebilirliğini temin eder. Bu durum, “ihtiyat askeri şahıslar kimlerdir?” veya “askeri statüleri ne zaman başlar ve biter?” gibi temel soruları gündeme getirmektedir. Diğer taraftan, bu düzenleme, askeri hizmetin kesintisiz yürütülmesi ve askeri hiyerarşinin korunması açısından hayati bir işlev üstlenmektedir.
Bu sebeple, bu yazımızda ihtiyat askeri şahıslar kimlerdir, asker kişi sıfatları ne zaman başlar ve ne kadar sürer, askeri suçlara karşı sorumlulukları nedir gibi birçok soruya cevap verilecektir. Ayrıca, yedek askerlik, askeri hizmet, askeri suçlar, yargı yetkisi, 1076 sayılı Kanun, Askeri Ceza Kanunu’nun ilgili maddeleri ve Askeri Yargıtay kararları gibi birçok konu açıklanacaktır. Dolayısıyla, bu yazımızda, ihtiyati askeri şahısları yönleriyle inceleyerek, konuyu farklı yönleriyle incelemiş olacağız
Ayrıca; ihtiyat askeri şahıslar ve askeri hukuk hakkında detaylı bilgi almak için askeri hukuk yazı arşivimizi inceleyebilirsiniz. Dilerseniz de, deneyimli askeri hukuk avukatları ile iletişime geçerek hukuki danışmanlık alabilirsiniz.
Askeri Ceza Kanunu Madde 4 Nedir ?
Kanun koyucu, ASCK m. 4’te ihtiyat askeri şahısları düzenlemiştir. Böylece; ilgili madde, söz konusu kanunun “Askeri suçlar ve kabahatler ve cezalar” başlıklı Birinci Kısmının “Esaslar” başlıklı Birinci Babında yer almaktadır. Bu doğrultuda; kanun koyucu, ASCK m. 4’ü şu şekilde ifade etmiştir:
Madde 4 – İhtiyat askeri şahıslar askeri hizmetlerde bulundukları müddetçe bu kanun hükümlerine tabidirler.
Bu sebeple yedek asker kişilerin asker kişi sıfatlarının hizmetle sınırlıdır. Bu, onların sivil hayattaki statülerinin askeri hizmete çağrıldıklarında geçici olarak değiştiği ve askeri hiyerarşi ile disiplin kurallarına tabi oldukları anlamına gelir. Bu geçici değişim, askeri hizmetin doğası gereği ortaya çıkan özel sorumlulukları ve yükümlülükleri beraberinde getirir.
İhtiyat Askeri Şahıslar Kimdir?
İhtiyat Askeri şahısların yasal dayanağı, Askeri Ceza Kanunu (ASCK) m. 4 ve Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu’dur. Bu kişiler, ihtiyaç halinde askeri hizmete çağrılırlar.
Ayrıca, muvazzaflık hizmetini tamamlayan veya yedeğe ayrılan kişilerdir. Görevde bulundukları sürece askeri suç işleyebilirler. Dolayısıyla, yedek subaylar muvazzaf asker sayılır. Yedekler, hizmet süresince askeri disipline tabidirler.
Askeri Ceza Kanunu Madde 4 Açıklaması Nedir?
Bu madde, yedek personelin statüsünü ve sorumluluklarını belirler. Böylece, askeri hukuk sistemi karmaşık ve bütüncül bir yapı sunar.
Genel olarak, ihtiyat askeri şahıslar muharebeye ilk katılmayan, ancak ihtiyaç halinde çağrılan personeldir. Bu kişiler, seferberlik veya tatbikatla aktif askeri statü kazanırlar. Hukuki tanıma göre, muvazzaflık hizmetini tamamlamış veya yedeğe ayrılmış kişilerdir.
Bu kişiler, muvazzaflık sonrası eğitim için çağrılırlar. Görevdeyken asker kişi sıfatı taşır, askeri suç işleyebilirler. Ayrıca, yedek subaylar görevde muvazzaf asker sayılır.
İhtiyat Askeri Şahıslar (ACK M. 4) Emsal Kararlar
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2008/1977 E., 2011/16446 K., 28.09.2011 T. -Askeri Ceza Kanunu Madde 4
“353 sayılı Askeri Mahkemelerin Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/1.maddesinde; “Muvazzaf ve yedek er ve erbaşların ve yedek subay ve yedek askeri memurların askere girmeden veya silah altına çağrılmadan önce işledikleri yukarı haddi bir yıla kadar şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren uçlara ait davalarda ilk ve son soruşturma işlemleri askerliklerini bitirmelerine kadar geri bırakılır.””
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 2019/28162 E., 2019/11708 K., 25.09.2019 T. -Askeri ceza kanunu 4. madde
“askerlik görevini er olarak yerine getiren sanık hakkında tayin olunan 10 ay hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca seçenek yaptırımlara çevrilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;”
Askeri Ceza Kanunu Madde 4 ile ilgili emsal karar aramak için tıklayınız.
Av. Zeynep ÜRÜŞAN
