Müstehcenlik suçu, Türk Ceza Kanunu’nun Genel Ahlaka Karşı Suçlar başlığı altında düzenlenen ve toplumun ortak ahlak anlayışını, özellikle de çocukların korunmasını merkeze alan önemli bir ceza hukuku düzenlemesidir. Günümüzde dijital içerik üretiminin artmasıyla birlikte bu suç türü hem internet kullanıcıları hem de ebeveynler açısından daha fazla gündeme gelmektedir. Bu kapsamlı makalede, müstehcenlik suçunun tanımını, kapsamını, cezalarını, suçun mağdurunu, savunma stratejilerini, etkin pişmanlık ihtimalini ve sıkça sorulan soruları en güncel bilgilerle ele alıyoruz.
Müstehcenlik Suçu Nedir?
Müstehcenlik suçu, genel ahlaka aykırı, müstehcen veya pornografik içeriklerin özellikle çocuklara ulaşabilecek şekilde sunulması, yayılması, bulundurulması veya üretilmesi hâllerinde ortaya çıkan bir suçtur. TCK m. 226’da ayrıntılı biçimde düzenlenen bu suç, toplumun ve çocukların korunmasını amaçladığı için ciddi yaptırımlar içerir.
Bu suçun oluşabilmesi için içeriğin “müstehcen” niteliğe sahip olması gerekir. Yargıtay’a göre müstehcenlik, toplumun genel ahlak anlayışına göre açıkça cinselliği ön plana çıkaran, edep kurallarını zedeleyen görüntü, ses, yazı veya diğer materyallerdir.
Müstehcenlik Suçu (TCK m. 226)
Madde 226- (1)
a) Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten,
b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen gösteren, görülebilecek şekilde sergileyen, okuyan, okutan, söyleyen, söyleten,
c) Bu ürünleri, içeriğine vakıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya arz eden,
d) Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında, satışa arz eden, satan veya kiraya veren,
e) Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışları yanında veya dolayısıyla bedelsiz olarak veren veya dağıtan,
f) Bu ürünlerin reklamını yapan,
Kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(3) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları, temsili çocuk görüntülerini veya çocuk gibi görünen kişileri kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(4) Şiddet kullanılarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni üzerinde veya doğal olmayan yoldan yapılan cinsel davranışlara ilişkin yazı, ses veya görüntüleri içeren ürünleri üreten, ülkeye sokan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, başkalarının kullanımına sunan veya bulunduran kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(5) Üç ve dördüncü fıkralardaki ürünlerin içeriğini basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden ya da çocukların görmesini, dinlemesini veya okumasını sağlayan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
(6) Bu suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
(7) Bu madde hükümleri, bilimsel eserlerle; üçüncü fıkra hariç olmak ve çocuklara ulaşması engellenmek koşuluyla, sanatsal ve edebi değeri olan eserler hakkında uygulanmaz.
Müstehcenlik Suçunun Cezası
TCK m. 226’ya göre müstehcenlik suçunun cezaları fiilin niteliğine göre değişmektedir:
Çocuklara Müstehcen İçerik Gösterme veya Verme
6 aydan 2 yıla kadar hapis + adli para cezası
Müstehcen İçerikleri Çocukların Görebileceği Ortamlarda Sergilemek
6 aydan 2 yıla kadar hapis + adli para cezası
Müstehcen Ürünleri Satışa Arz Etme, Satma veya Dağıtma
6 aydan 2 yıla kadar hapis + adli para cezası
Basın ve Yayın Yoluyla Müstehcen İçerik Yayınlama
6 aydan 3 yıla kadar hapis + 5000 güne kadar adli para cezası
Çocukların Kullanıldığı Müstehcen İçerik Üretimi, Depolanması, Dağıtılması
5 yıldan 10 yıla kadar hapis + 5000 güne kadar adli para cezası
Şiddet, Hayvanlarla veya Doğal Olmayan Yolla Yapılan Cinsel Davranış İçeren Ürünler
1 yıldan 4 yıla kadar hapis + 5000 güne kadar adli para cezası
Bu İçerikleri Basın ve Yayın Yoluyla Yayanlar
6 yıldan 10 yıla kadar hapis + 5000 güne kadar adli para cezası
Müstehcenlik Suçunun Şartları
Bir eylemin müstehcenlik suçunu oluşturması için belirli şartların oluşması gerekir:
- İçerik cinsel nitelikli ve genel ahlaka aykırı olmalıdır.
- İçeriğin çocuklara ulaşması, gösterilmesi, bulundurulması veya dağıtılması suçun ağırlığını artırır.
- Failin kastı bulunmalıdır; yani kişi içeriklerin niteliğini bilerek hareket etmelidir.
- İçerik, bilimsel veya sanatsal bir eser değilse cezai sorumluluk doğar.
Kanun, sanatsal ve edebi eserleri kural olarak kapsam dışı bırakmıştır; ancak çocuklara ulaşmasının engellenmesi şarttır.
Müstehcenlik Suçu Neleri Kapsar?
Müstehcenlik suçu sadece çıplaklık içeren görüntüleri değil, çocuk görüntülerinin kullanıldığı her türlü erotik veya pornografik içerikleri, animasyon, çizim, 3D model gibi “temsili çocuk görüntülerini” kapsar.
Ayrıca toplumun genel ahlak anlayışına aykırı olarak kabul edilen:
- pornografik videolar,
- müstehcen ses kayıtları,
- yazılı metinler,
- çizimler,
- broşürler,
- dijital dosyalar,
- internet linkleri
suç kapsamında değerlendirilebilir.
Müstehcenlik Suçunun Mağduru Kimdir?
Müstehcenlik suçunun mağduru:
- Toplumun genel ahlakı,
ve özellikle - çocuklardır.
Bu nedenle mağdur somut bir kişi olmayabilir; suç toplumun değerlerine karşı işlendiği kabul edilir.
Müstehcenlik Suçu Savunma Dilekçesi
Müstehcenlik suçu savunması, her dosyanın özelliklerine göre değişmekle birlikte en sık kullanılan savunma argümanları şunlardır:
- İçeriğin müstehcen olup olmadığı teknik bilirkişi raporuyla belirlenmelidir.
- Failin kastı yoksa suç oluşmaz.
- İçerik bilimsel veya sanatsal nitelik taşıyorsa ceza verilmez.
- İçerik kişinin cihazına istem dışı bulaşmış olabilir.
- İçeriğin paylaşım amacı yoksa ve sadece kişisel kullanım varsa suçun unsurları tartışılabilir.
Müstehcenlik Suçu Etkin Pişmanlık
TCK 226’da doğrudan etkin pişmanlık düzenlemesi olmasa da:
- failin içeriği silmesi,
- paylaşmaktan vazgeçmesi,
- adli makamlara yardımcı olması,
mahkeme tarafından lehe indirim nedeni olarak kabul edilebilir. Erken süreçte avukat aracılığıyla atılacak adımlar ceza miktarını ciddi şekilde etkileyebilir.
Müstehcenlik Suçunda NCMEC Raporu
NCMEC (National Center for Missing & Exploited Children), ABD merkezli olup dünya genelinde çocuk istismarı ve çocuk istismarı içeriklerinin (CSAM – child sexual abuse material) tespiti, raporlanması ve ilgili ülke güvenlik birimlerine iletilmesi görevini üstlenen bir kuruluştur. Özellikle Google, Facebook, Instagram, TikTok, WhatsApp, Dropbox gibi teknoloji şirketleri, sistemlerinde tespit ettikleri çocuk istismarı içeriklerini doğrudan NCMEC’e raporlar.
NCMEC’in tespit ettiği bu içerikler daha sonra Türkiye’de Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığına iletilir ve içerik sahibine ilişkin Türkiye’de ceza soruşturması (“NCMEC dosyası”) başlatılır.
NCMEC kaynaklı soruşturmalar, çoğu zaman teknik inceleme sonucuna göre şekillenir ve önemli bir kısmı takipsizlik kararıyla kapanabilir. Dijital materyaller üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde müstehcen ya da çocuk istismarı içerikli herhangi bir veri bulunmaması, içeriğin kullanıcı tarafından açılmadığının tespit edilmesi veya erişim kaydı olmaması takipsizlik ihtimalini güçlendirir.
Ayrıca VPN, ortak Wi-Fi, eş zamanlı kullanılan cloud sistemleri ve hacklenmiş hesaplar gibi durumlar kast unsurunu ortadan kaldırabilir. Bu tür teknik deliller, şüphelinin suçla bağlantısı olmadığını ortaya koyduğunda savcılık çoğu zaman kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Dolayısıyla NCMEC dosyalarında doğru savunma stratejisi, dijital raporun değerlendirilmesi ve teknik uzmanlık büyük önem taşır.
Müstehcenlik Suçu Yargıtay Kararları – Beraat Kararları
Yargıtay 2020/18202E, 2021/7831K, 04.03.2021
Sanığın, çocukların kullanıldığı müstehcen nitelikteki görüntüleri dijital ortamda saklaması, TCK’nın 226/3-son cümlesinde düzenlenen müstehcenlik suçunun oluşmasına neden olmaktadır. Ayrıca aynı görüntülerin olay tarihinde Facebook adlı sosyal medya platformunda paylaşılması, bu kez TCK’nın 226/5. maddesinde düzenlenen daha ağır nitelikteki müstehcenlik suçunu oluşturur.
Bu nedenle, TCK’nın 44. maddesinde yer alan fikri içtima ilkesi uyarınca, sanığın tek fiille birden fazla suç görünümüne yol açması hâlinde en ağır yaptırımı öngören hüküm uygulanmalıdır. Somut olayda sanığın eylemi, görüntülerin çocukların görmesini veya erişmesini sağlayacak biçimde yayımlanması nedeniyle TCK’nın 226/5. maddesindeki düzenlemeye daha uygun düşmektedir. Buna rağmen yerel mahkemece, hukuki nitelendirme hatası yapılarak sanığın 226/3-son cümlesinde tanımlanan suçtan hüküm kurulması, kararın isabetsiz olmasına yol açmıştır.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2020/12934E, 2020/14410K
Açıklamalar çerçevesinde; sanığın müstehcen nitelikte olduğu tartışmasız olan bir görüntüyü çocuğa gösterdiğine dair somut bir iddia ya da tespitin bulunmaması karşısında, TCK’nın 226/1-a maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçunun şartlarının somut olayda gerçekleştiğinden söz edilemez.
Öte yandan, alınan bilirkişi raporunda, tek bir fotoğraftan oluşan müstehcen görüntüde yer alan kişinin çocuk olup olmadığının tespit edilemediği belirtilmiştir. Bu durumda, sanığın iddianamede anlatıldığı şekliyle söz konusu müstehcen görüntüyü Facebook isimli sosyal paylaşım sitesinde herkesin erişimine açık biçimde paylaşıp paylaşmadığının hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde araştırılması gerekmektedir.
Yapılacak inceleme sonucunda, sanığın bu görüntüyü aleni şekilde paylaştığının belirlenmesi hâlinde, eylemin TCK’nın 226/2. maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçunu oluşturacağı; aksine, bu yönde bir tespit yapılamaz veya aleniyet unsuru ispatlanamazsa müstehcenlik suçunun unsurlarının tamamlanmadığının kabulü gerekecektir. Buna rağmen, yeterli araştırma yapılmaksızın ve gerekçe de denetime elverişli olmayacak şekilde yetersiz bırakılarak yazılı biçimde hüküm kurulması, isabetli olmamıştır.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2020/22798E, 2021/14089K, 18.05.2021
Somut olayda, sanığın “……”, “……………” adlı internet platformlarında kendisine ait yarı çıplak ve cinsel içerik barındıran fotoğrafları yayımlamak suretiyle müstehcenlik suçunu işlediği iddia edilmiştir. Bu kapsamda, sanık hakkında söz konusu görüntüler nedeniyle daha önce herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığının, başka bir ifadeyle aynı içeriklerden dolayı mükerrer bir hüküm kurulup kurulmadığının öncelikle belirlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, dosyaya yansıyan tüm görüntüler yönünden kapsamlı bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak bu fotoğrafların müstehcenlik kriterlerini taşıyıp taşımadığının açık ve net şekilde ortaya konulması zorunludur. Bu teknik değerlendirme sonucunda, TCK’nın 226. maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçunun somut olayda oluşup oluşmadığı, denetime elverişli bir gerekçeyle tartışılmalı ve buna uygun hukuki değerlendirme yapılmalıdır.
Yargıtay 14. Ceza Dairesi 2014/8666E, 2017/3475K, 21.06.2017
Somut olayda, sanığın kendi cep telefonundan çocuk yaştaki mağdurenin telefonuna müstehcen nitelik taşıyan görüntüler göndermesi şeklinde gerçekleşen fiilinin, hem TCK’nın 226/1-a maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçunun hem de aynı Kanunun 105. maddesindeki cinsel taciz suçunun unsurlarını birlikte karşıladığı açıktır. Bu durumda, eylem tek olsa da birden fazla suç görünümü ortaya çıktığından, TCK’nın 44. maddesinde yer alan fikrî içtima kuralı uygulanmalı ve fail hakkında daha ağır yaptırım öngören müstehcenlik suçu esas alınarak hüküm kurulması gerekmektedir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2018/8057E, 2019/1519K , 06.02.2019
Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 24.03.2015 tarihli, 2014/14-603-2015/66 sayılı kararında da vurgulandığı üzere; katılanın cinsel ve fiziksel mahremiyetine ilişkin çıplak görüntülerini, onun bilgisi dışında ifşa edilmesi eyleminde;
TCK’nın 134/2. maddesinde tanımlanan özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun yanı sıra toplumun sahip olduğu ortak ar ve haya duygularını, yerleşik edep kurallarını incitici ve genel ahlâka aykırı nitelikteki resimlerin ifşa edildiği sırada 16 yaşındaki katılana ait müstehcen görüntünün ifşa edilmesi nedeniyle 226/5. maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçunun da oluştuğu, bir fiili ile birden fazla farklı suçun oluşmasına neden olan suça sürüklenen çocuğun, TCK’nın 44. maddesi gereğince, daha ağır cezayı gerektiren müstehcenlik suçundan cezalandırılması, özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan ise hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, suç vasfında hataya düşülerek yazılı şekilde özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan hüküm kurulması,
Sıkça Sorulan Sorular
Müstehcenlik suçu memuriyete engel mi?
Evet. Müstehcenlik suçu, “ahlaka aykırı suçlar” kapsamında değerlendirildiği için memuriyete girişte engel teşkil eder.
Müstehcenlik suçundan ceza alan ne kadar yatar?
Verilen cezanın süresi, koşullu salıverme ve iyi hâl hükümlerine göre belirlenir. Çocuk görüntüsü içeren fiillerde ceza yüksek olduğundan yatma ihtimali artar.
Müstehcenlik yüz kızartıcı suç mu?
Yargıtay uygulamalarında müstehcenlik, yüz kızartıcı suçlar arasında kabul edilmektedir.
Müstehcenlik suçu cinsel suç mu?
Evet. TCK’da “genel ahlaka karşı suçlar” bölümünde yer almakla birlikte cinsel nitelikli bir suç türüdür.
Müstehcen görüntü bulundurma suçu nedir ve cezası nedir?
Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları, temsili çocuk görüntülerini veya çocuk gibi görünen kişileri kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır
Müstehcenlik suçu para cezasına çevrilir mi?
Suçun niteliği ve ceza miktarına göre bazı hallerde adli para cezasına çevrilebilir.
(Bu makaledeki emsal kararlar için corpus.com dan destek alınmıştır. )
SIRADAKİ MAKALEMİZ :
