Bu yazımızda doçentlik başvurusunun reddi, ret sebepleri ve ret sonucunda yapılacak itirazlar ve dava süreçlerine ilişkin yol haritasının nasıl olduğuna ilişkin bilgiler vereceğiz. Bu kapsamda somut durumunuza ilişkin detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Doçentlik Başvurusunun Ret Sebepleri
Doçentlik başvurusunun reddi temelde üç aşama kapsamındaki değerlendirme neticesinde olur. Doçentlik başvurusu üç aşamalı bir değerlendirmeden geçmektedir. Doçent adayı bu üç aşamadan herhangi birindeki değerlendirmeden takıldığı takdirde başvurusu reddedilmektedir.
Doçentlik başvurusu ilk aşamada etik kriterler yönünden incelenir. Bu değerlendirmeyi yapan jüri üyeleri adayın çalışmalarını Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesini baz almakta ve bu çerçevede bir değerlendirme yapmaktadırlar. Bu aşamada jüriler tarafından yapılan incelemede herhangi bir etik ihlal tespit edilirse bu durum etik komisyon nezdinde incelenir. Etik komisyon ihlal iddiasına konu iddiayı kabul ederse adayın başvurusu etik ihlal nedeniyle reddedilir.
Jüriler tarafından yapılan incelemede etik ihlal bulunmadığı tespiti durumunda değerlendirme kaldığı aşamadan yani asgari koşulların sağlanıp sağlanmadığı yönünden incelenir. Yine bu aşamada da jüriler tarafından adayın asgari şartlarını sağlamadığı tespiti halinde doçent adayının başvurusu reddedilecektir. Ancak aday asgari şartları sağlıyorsa bu aşamadan bir sonraki ve aynı zamanda son aşama olan eser inceleme aşamasına geçilir.
Doçent adayının başvuru dosyasının etik ihlal olmadığı ve asgari koşullar bakımından yeterli olduğuna kanaat getirilirse jüriler artık eser inceleme yönünden değerlendirme yaparlar. Şayet adayın eserleri farklı kriterler yönünden başarısız bulunursa (örneğin çalışmaların alan dışı olduğu, alana katkısının olmadığı, yeterli ve kapsamlı araştırma sonucu yapılmadığı, nitelik yönünden zayıf olduğu vb.) adayın başvurusu reddedilecektir. Bu aşamada verilen kararlar jüriler arasında oy çokluğuyla alınmaktadır. Örneğin beş jüri üyesinden ikisi adayı başarılı bulur diğer üç jüri başarısız bulursa adayın başvurusu reddedilir.
Etik İhlal İddiası Nedeniyle Doçentlik Başvurusunun Reddi Süreci
Doçent adayının çalışmalarında veya başvuru usulünde Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde düzenlenen etik ihlal eylemlerine uyar bir eylem veya durum tespit edildiği takdirde adayın başvurusu etik komisyona sevkedilir. Komisyon öncelikle adayın savunmasını alır. Bu savunma istem yazısında adaya 15 günlük süre verilir. Savunma verildikten sonra komisyon tarafından adayın alanından uzman belirlenir ve uzman görüşü alınır. Ancak bu kesin bir uygulama değildir. Diğer bir anlatımla komisyon gerek görürse uzmanlara gönderir. Çoğu zaman uzman raporları doğrultusunda karar verilir.
Komisyon etik ihlal olmadığı yönünde karar verdiği takdirde doçentlik başvurusunda diğer aşamalar olan asgari koşullar ve eser inceleme aşamaları yönünden değerlendirilecektir. Aksi halde yani komisyon tarafından etik ihlal kararı verilirse bu kararın adaya tebliğinden itibaren 60 gün süre içerisinde bu kararın iptali yönünde idare mahkemesinde iptal davası açma hakkı bulunmaktadır.
Asgari Koşulları Sağladığım Halde Doçentlik Başvurum Reddedildi Ne Yapabilirim
Asgari koşulların sağlanması doçentlik yeterliliğinin sağlandığı manasına gelmemelidir. Asgari koşullar sağlandıktan sonra eserlerin jüriler tarafından nitelik ve nicelik olarak da yeterli bulunması gerekir. Asgari koşulları sağladığı halde birçok adayın başvurusu eser inceleme aşamasında çeşitli kriterler yönünden yetersiz görülmekte ve başvurusu reddedilmektedir.
Eser İncelemesinde Başarısız Sayılma Kararları Hukuka Uygun Mu?
Eser inceleme aşamasında yapılan değerlendirmeler çoğu zaman sübjektif kanaate dayanır. Çünkü bu aşamada jürilerin değerlendirmelerinin çerçevesini, kapsamını belirleyen kriterler somut ve normsal değildir. Jürilerin sübjektif yorumlamaları temel alınmaktadır.
Bu sebeple de bu noktada haksızlığa uğradığını düşünen aday sayısı azımsanmayacak ölçüdedir. Eser incelemede başarısız görülen adaylar yönünden açılan iptal davalarında verilen emsal kararlara bakıldığında gerçekten de bu aşamanın jürilerin kişisel kanaatine dayandığı, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sıklıkla görülmektedir. Jürilerin hukuka aykırı değerlendirmelerine örnek vermek gerekirse; “adayın çalışmalarının bir bölümünü son 15 aya sıkıştıması, “adayın kıdeminin az olması, yaşının genç olması”, “çalışmaların diğer bilim alanlarıyla iç içe geçmiş olması”, “alana katkısının olmaması” , “çalışmaların özgün olmaması” gibi gerekçelendirilmeyen, eserlerin tamamını incelenmeden yapılan sübjektif bilimsel olarak temellendirilmemiş bir çok hukuka aykırı değerlendirme yapılarak aday hukuka aykırı şekilde başarısız bulunmaktadır.
Bu şekilde hukuka aykırı verilen kararların iptali için başarısızlık kararının tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için “Doçentlik Eser İnceleme İtiraz Dava” yazımızı okuyabilirsiniz.
Doçentlik Başvurusu Reddedilirse Ne Yapmalı?
Başvurusu reddedilen doçent adaylarının bu karara karşı itiraz ve dava hakları bulunmaktadır. Doçentlik başvurusunun reddi kararına itiraz Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’na yapılmaktadır. Bu itiraz ret kararının adaya tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde yapılmalıdır. Aksi takdirde süre aşımından dolayı değerlendirmeye alınmayacaktır. Bu noktada itiraz dilekçesi hayati önem taşımaktadır. Dilekçede ayrıntılı bir şekilde ret kararının neden isabetsiz olduğu gerekçeleriyle birlikte beyan edilmelidir. Diğer taraftan redde konu vakıalara yönelik savunma ve beyanlar gerek mevzuat, gerekse emsal kararlarla temellendirilmelidir aksi halde prosedürel bir itirazın ötesine geçmeyecektir. Bu noktada başvurusu reddedilen adaylara fikir ve rehber olması açısından hazırlamış olduğumuz “Doçentlik İtiraz Dilekçe Örneği” yazımızdan faydalanabilirsiniz.
Doçentlik Başvurusu Reddi Sonrası İtiraz
Doçentlik başvurularının reddi yukarıda izah edildiği üzere; etik ihlal gerekçesiyle, asgari başvuru şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle veya eser inceleme aşamasında başarısız bulunması nedeniyle olur. Bu kararların tebliği ise etik ihlal tespiti halinde bu karar fiziki olarak tebliğ edilir, diğer iki halde ise Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden öğrenilir.
Doçentlik başvurusun reddi kararına itiraz ve dava süreçleri tebliğle başlar. Hem doçentlik itirazı hem de doçentlik davası için başvuru süresi 60 gündür. Bu süre kesindir, esnetilmesi veya uzatılması mümkün değildir. Başvurusu reddedilen adaylar direk olarak dava açabilecekleri gibi hem ÜAK’a itiraz yapıp hem de dava açabilmektedirler.
Bu kapsamda ÜAK’a yapılan itirazlar çok büyük oranda reddedilmektedir. Bu yüzden itiraz edilirken bir yandan da dava sürecinin işletilmesi her açıdan daha verimli bir süreç olmaktadır.
ÜAK’a yapılan itirazlara 30 gün içerisinde cevap vermelidir. Eğer 30 gün içerisinde cevap verilmezse reddedilmiş sayılır. Bu noktadan sonra adayın doçentlik iptal davası açmaktan başka bir yolu bulunmamaktadır. Diğer taraftan itiraz yerinde görülürse doçentlik başvuru süreci kaldığı yerden işlemeye devam edecektir.
Örnek doçentlik itiraz dilekçesi örneği için tıklayabilirsiniz.
Doçentlik Başvurusu Reddi Sonrası Doçentlik Davaları
Doçentlik davaları doçentlik başvurusunun etik, asgari veya eser inceleme aşamalarından herhangi biri gerekçesiyle verilen ret kararı sonrası bu idari kararın iptali için idare mahkemelerinde açılan davalardır. Doçentlik davasının neticesi adayın lehine gelirse yani idare mahkemesi iptal kararı verirse doçentlik süreci kaldığı yerden devam edecektir.
Doçentlik davası açılırken ilk yapılması gereken dava dilekçesini ayrıntılı, hukuki, bilimsel temelli ve gerekçeli yazmaktır. Jüri iddialarına tek tek ve emsal karar destekli şekilde cevap verircesine doçentlik dava dilekçesi yazılmalıdır. Ancak hukuken usuli eksiklik olmaması hayati önem taşımaktadır. Dilekçede yürütmeyi durdurma talep etme unutulmamalıdır.
Doçentlik davalarında dava dilekçesi ile birlikte dava dilekçesi ekleriyle birlikte dava açılır. Akabinde dava dilekçesi ÜAK’a tebliğ edilir. Davalı ÜAK otuz gün içerisinde savunma yapar. Davacı taraf yine 30 günlük süre içinde savunmaya cevap verir. ÜAK ise cevaba cevap yazar. Dilekçeler aşaması tamamlanmış olur.
Dilekçeler aşamasından sonra mahkeme yürütmeyi durdurma talebini değerlendirir. Eğer bilirkişi incelemesi gerekirse yürütmeyi durdurma kararı bilirkişi incelemesinden sonra yapılır. Dosya bilirkişiye gitmeyecekse yürütmeyi durdurmaya dilekçeler aşamasından sonra karar verilir. (Doçentlik davalarında yürütmeyi durdurma ile ilgili yazımız için tıklayabilirsiniz.)
Doçentlik davaları idare mahkemelerinde ve dosya üzerinden görülür. Ancak davacı duruşmalı yargılama isteyebilir. Duruşmalı talebi yapılırsa davada bir defaya mahsus duruşma yapılır. Ancak hukuk ve ceza davalarındaki gibi verimli bir duruşma olmamaktadır.
Son aşama da artık karar aşamasıdır. Davada mahkeme tarafından yapılan idari işlem hukuka aykırı bulunursa iptal kararı verilecektir. Aksi durumda ise dava reddedilecektir. İptal kararı verildikten sonra doçentlik süreci kaldığı yerden devam edecektir.
SIRADAKİ MAKALEMİZ :
