Ceza Hukuku

Genel Af Nedir ?

Güncel 2024

Genel Af ; kamu davasını düşüren ve hükmolunan cezaları bütün neticeleri ile ortadan kaldıran hukuki bir kurumdur. Genel af ile kişinin davası devam etmekteyse dava düşer; cezaya hükmolunmuşsa söz konusu ceza bütün neticeleri ile ortadan kalkar.

Yazımızın devamında genel aftan yararlanabilmenin şartlarını, genel af 2023 gündemini, genel af son dakika durumunu, özel affın ne olduğunu, af için yetkili kurum veya kişilerin kim olduğunu, gündemde olan 7. Yargı Paketinin genel af ile ilgili kısmının değerlendirmesini ele alacağız.

Genel Af Nedir ?
Genel Af Nedir ?

GENEL AF NASIL GERÇEKLEŞİR?

TBMM’nin Genel Af Yetkisi

T.C. Anayasası m.87’de Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri belirtilmiştir. Söz konusu hükme göre TBMM, üye tam sayısının 3/5 çoğunluğunun kararı ile genel af ve özel af ilanına karar verme yetkisine ve görevine sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının 600 olduğu da göz önüne alındığında TBMM tarafından genel af ve özel af ilanına karar verilebilmesi için en az 360 üyenin kararı gerekmektedir. Bununla birlikte genel af kararı her suçu kapsamamakta, orman suçları genel ve özel affın kapsamı dışında kalmaktadır. Bu itibarla, orman suçları haricinde kalan diğer tüm suçlar için TBMM tarafından üye tam sayısının 3/5 çoğunluğuyla genel af veya özel af ilanı kararı alınabilir.

Genel Af İlanı Kararının Etkisi

TBMM tarafından yeterli çoğunlukta genel af ilanı kararı alındıktan sonra genel affa konu olan tüm suç veya suçlular için kamu davası düşer ve hükmolunan cezalar bütün neticeleri ile ortadan kalkar.

Genel Af, koşulsuz olabileceği gibi TBMM tarafından birtakım koşullara bağlanmış da olabilir. Genel affın koşula bağlanması halinde şartlı genel af söz konusu olur. Şartlı genel af halinde örneğin; genel aftan yararlanacak kişinin öngörülen süre içerisinde bir suç işlememesi öngörülebilir veya ilgili hükümlü birtakım yükümlülüklere tabi kılınabilir.

Genel Af, tüm suçları kapsayabileceği gibi birtakım suçlar kapsam dışı bırakılarak kısmi genel af şeklinde de karşımıza çıkabilir. Örneğin terör suçları kapsamında hüküm giyenler genel affın kapsamı dışında kalacak olursa kısmi genel af söz konusu olur.

Genel Af Kararı Neticesinde;

  • Devam eden savcılık soruşturmaları “Takipsizlik” ile sonuçlandırılır.
  • Tüm ceza mahkemelerinde devam eden ceza davaları için “Düşme Kararı” verilir.
  • Ceza davası neticesinde kesinleşmiş olan hükümler de bütün neticeleri ile ortadan kalkar. (İnfaz gerçekleşmez/ devam etmez, sonlanır. Ancak geçmişte ödenen adli para cezaları geri istenemez.)
  • Genel af kararı alındıktan sonra cezaevinde bulunan ve genel aftan yararlanabilen herkes tahliye edilir.
  • Genel affa konu olan suç, ilgili kişinin adli sicil kaydından silinir.
    Unutulmaması gerekir ki genel af yetkisi yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Bunun dışında aşağıda açıklayacağımız af türleri “Özel Af” kapsamında olup başkaca kişiler de yetkili kılınmıştır.

Genel Af 2024 – Genel Af Son Dakkika

Şu an itibariyle halihazırda alınmış bir genel af ilanı kararı olmamakla birlikte yer yer ve zaman zaman TBMM’de gündeme alınmakta ve üzerine konuşulmaktadır.

Özel Af Nasıl Gerçekleşir ?

Genel af ilanından ayrıca özel af ilanının da olduğunu söylemiştik. Peki, özel af ilanı nedir, özel af ilanı kararını vermeye yetkili merciiler hangileridir, özel af ilanı kararının etkileri nelerdir, yazının devamında bu hususları inceleyeceğiz.

Özel Af İlanı Kararı Nedir?

Özel Af ilanı kararı, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu m.65/2-3’te düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeye göre;

Özel af ile hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine son verilebilir veya infaz kurumunda çektirilecek süresi kısaltılabilir ya da adlî para cezasına çevrilebilir.
Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunlukları, özel affa rağmen etkisini devam ettirir.
Görüldüğü üzere özel af ilanı kararı ile hükmolunan cezanın bütün neticeleri ortadan kalkmamakta, mahkumiyete ilişkin diğer tüm sonuçlar etkisini göstermeye devam etmektedir.

Özel Af İlanı Kararını Kimler Alabilir?

Özel af ilanı kararını almaya yetkili olan kurum veya kişiler, genel af ilanı kararını almaya yetkili olanlardan daha geniş tutulmuştur. Bu itibarla özel af ilanı kararı almaya yetkili olanlar şu şekilde sıralanabilir:

TBMM

Genel Af ilanı kararında olduğu gibi TBMM, özel af ilanı kararını meclis üye tam sayısının en az 3/5 çoğunluğu ile alır. TBMM üye sayısının 600 olduğu da göz önüne alındığında en az 360 üyenin özel af ilanı yönünde olumlu oyu olmalı ki özel af ilanı kararı alınabilsin. TBMM’nin özel af ilanı kararı alabilmesi için Anayasada herhangi bir şart öngörülmemiş olup koşulsuz bir şekilde de özel af ilanı kararı alınabilir.

Cumhurbaşkanı

Özel af ilanı kararı almaya yetkili olanlardan biri de T.C. Anayasası m.104 gereğince Cumhurbaşkanıdır. Ancak Cumhurbaşkanı her durumda özel af ilanı kararı alamaz. Cumhurbaşkanının özel af ilanı kararı alabilmesi, “Sebep” yönünden şarta bağlanmıştır. Bu itibarla Cumhurbaşkanının özel af ilanı kararı alırken aşağıda sayılan sebeplerden birinin özel af ilanı kararından yararlanacak olan kişide var olması gerekmektedir:

  • Sürekli Hastalık
  • Sakatlık
  • Kocama

Bu sebeplerden birinin var olması halinde cumhurbaşkanı tarafından özel af ilanı kararı alınabilir. Söz konusu “Sebep” yönünden getirilen bu şart T.C. Anayasası’nda öngörülmüş olup alt norm miteliğinde olan kanun ve cumhurbaşkanı kararları buna aykırı olamaz.

Özel Af İlanı Kararının Etkisi

Yetkili merci tarafından usulüne uygun bir şekilde özel af ilanı kararı alındıktan sonra özel af ilanı kararına konu olan suç veya suçlu için;

  • Hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine son verilebilir.
  • İnfaz kurumunda çektirilecek olan hapis cezası süresi kısaltılabilir.
  • Hapis cezası, adli para cezasına çevrilebilir.

Özel af ilanı kararı, bireye yönelik olabileceği gibi belirli bir topluluğa yönelik de olabilir. Bireye yönelik olan özel af ilanı kararı ile özel affın kapsamına giren şahıslar tek tek gösterilir. İkinci durumdaki özel af ilanı kararı ile tek tek şahıslar sayılmamakta, affedilen cezalar ve türleri gösterilmektedir.

GENEL AF VE ÖZEL AF İLANI KARARLARININ HUKUK DAVALARINA ETKİSİ

Genel af ilanı kararı veya özel af ilanı kararı, etkilerini yalnızca ceza davalarında gösterir. Başka bir deyişle genel af veya özel af ilanı kararına konu suçlar için hukuk mahkemelerinde açılan davalar varlığını korumaya devam eder. Örneğin mala zarar verme suçu için bir af kararı alınmış olsun, söz konusu suç neticesinde açılan tazminat davası varlğını korur, af ile ortadan kalkmaz.

Yine unutulmaması gerekir ki; Genel veya özel af halinde ödenen adli para cezaları veya müsadere edilen şeyler geri istenemez (TCK m.74/1)

Sıradaki Makelemiz : Ankara Ceza Avukatı

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu