23567 Astsubay Sicil Yönetmeliği ve Sicil İptal Davası; Astsubay Sicil Yönetmeliği; astsubayların rütbe terfi etmesi, kademe ilerlemesi ve Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemleri ile bu işlemlere temel olacak sicil belgelerinin şekil ve içeriğini, düzenlenme ve gönderilme usulünü, sicil değerlendirme ve denetleme kurullarının çalışma esaslarını ve astsubaylar hakkında diğer hususlarda yapılacak işlemleri düzenleyen bir askeri yönetmeliktir.
Bu bağlamda astsubayın kim olduğuna değinmekte de fayda vardır. Astsubay, askeri hiyerarşide subayın altında ve erbaşların üstünde yer alan bir rütbedir. Daha çok subayların yardımcısı olarak da bilinen astsubaylar, Astsubay Meslek Yüksek Okulunu bitirmek suretiyle iç kaynaktan veya üniversite mezunu olanlar için de dış kaynaktan temin edilirler.
Bu yazımızda da sizlere Astsubay Sicil Yönetmeliği kapsamında sicilin ne olduğunu, sicilin ne işe yaradığını, sicilin kimler tarafından düzenlenebileceğini, sicilin içermiş olduğu hususları ve sicil iptal davasını açıklayacağız. Astsubay sicil iptal davası ve askeri hukuk ile ilgili herhangi bir uyuşmazlığınız veya sorununuz olması halinde alanında uzman Askeri Hukuk Avukatlarımızı arayabilir ve detaylı danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.
23567 Astsubay Sicil Yönetmeliği Nedir? — Kapsam ve Amaç
23567 sayılı Astsubay Sicil Yönetmeliği; astsubayların rütbe terfisi, kademe ilerlemesi ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemleri ile bu işlemlere dayanak oluşturacak sicil belgelerinin şekil ve içeriğini, düzenlenme ve gönderilme usulünü, sicil değerlendirme ve denetleme kurullarının çalışma esaslarını kapsamlı biçimde düzenleyen askeri yönetmeliktir.
Bu yönetmelik; astsubayların kariyer sürecinin neredeyse tamamını etkileyen değerlendirme mekanizmasının kurallarını belirler. Sicil notu doğrudan terfi ve kariyer ilerlemesiyle bağlantılı olduğundan, yönetmeliğe aykırı biçimde düzenlenen sicil belgelerine karşı yargı yolu açıktır.
Astsubay Kimdir?
Astsubay; askeri hiyerarşide subayın altında, erbaşların üstünde yer alan rütbe grubudur. Subayların yardımcısı olarak da bilinen astsubaylar iki kaynaktan temin edilmektedir: Astsubay Meslek Yüksekokulu’nu bitiren iç kaynak ve üniversite mezunlarına yönelik dış kaynak. Astsubay sicil yönetmeliği; bu her iki kaynaktan gelen personelin değerlendirme sürecini aynı şekilde kapsar.
Astsubay Sicil Belgesinin İçeriği Nedir?
23567 Sayılı Astsubay Sicil Yönetmeliği m.20 hükmüne göre Astsubay Sicil belgesi 6 bölümden oluşmaktadır. Adı geçen hükme göre sicil belgesinde yer alan bölümleri şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Temel Nitelikler Bölümü
Astsubay Sicil Belgesinde yer alan “Temel Nitelikler Bölümü”, her astsubayda muhakkak olması gereken hususların değerlendirildiği bölümdür. Temel Nitelikler Bölümünde gerçekleştirilen değerlendirmenin sicil notuna etkisi bulunmamaktadır.
Bununla birlikte sicil belgesi çıkarılan astsubayın Temel Nitelikler Bölümünde eksikliklerinin bulunması halinde ilgili Astsubay hakkında inceleme ve takip gerçekleştirilir. İnceleme ve takibin gerçekleştirilmesi neticesinde sicil belgesine konu eksikliğin tespiti halinde astsubayın Türk Silahlı Kuvvetlerinden “disiplinsizlik” veya “ahlaki durum” nedeniyle ayrılması sağlanır.
2. Sicil Üstlerinin Değerlendirilmesi Bölümü
Sicil üstlerinin değerlendirilmesi bölümü 2 kısımdan oluşmaktadır. Bu kısımları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Genel Değerlendirme
Bu kısımda ilgili astsubayın bulunduğu görev yerindeki performansını değerlendirecek kategoriler bulunmaktadır. Burada yapılan değerlendirmeler neticesinde “Üstün Başarılı”, “Başarılı”, “Yeterli”. “Yetersiz” sonuçları alınır ve adı geçen sonuçlar, astsubayın sicil notuna işlenir. - Ayırt Edici Nitelikler Bölümü
Bu kısımda sicil belgesi çıkarılan astsubayın ayırt edici nitelikleri yer almaktadır.
3. Personelin Başarılı Olabileceği Görevler
Bu kısımda sicil belgesi çıkarılan astsubayın gelecekte başarılı olması muhtemel görev alanları öncelikle işaretlenir. Söz konusu görev alanları astsubaylar için şu şekilde sıralanabilir:
- Kıta Görevleri
- Karargah ve Kurum Görevleri
- Eğitim Öğretim Görevleri
- Teknik Görevler
4. Müstakil Görev Yapma Kabiliyeti
Burada sicil belgesi çıkarılan astsubayın müstakil olarak görev yapma yeterliliği değerlendirilir. Söz konusu değerlendirme “Yapar” veya “Yapamaz” Şeklinde gerçekleştirilmektedir.
5. Sicil Üstü Olabilme Durumu
Bu kısımda astsubayın sicil üstü olabilmesi konusunda değerlendirme yapılır. Söz konusu değerlendirme “Sicil Üstü Olabilir” veya “Sicil Üstü Olamaz” şeklinde gerçekleştirilmektedir.
6. Yurtdışı Görev Yapabilme Durumu
Bu kısımda astsubayın yurtdışında görev yapabilme kabiliyeti değerlendirilir.
Sicil Notunun Geçerlilik Koşulları — Ne Zaman Hukuka Aykırı?
Yönetmelik; sicil notunun geçerli sayılabilmesi için bir dizi koşul öngörmüştür. Bu koşullardan herhangi birinin eksikliği sicil notunu hukuka aykırı kılar ve iptal davasına zemin hazırlar.
- En az 3 aylık birlikte fiili görev zorunluluğu: Sicil verecek amir, sicilini düzenleyeceği astsubay ile en az 3 ay fiilen birlikte görev yapmış olmalıdır. Bu süre tamamlanmadan verilen sicil notu geçersizdir.
- Kıdem eşitliği veya kıdem büyüklüğü yasağı: Sicil üstü, kendisinden kıdemli olan ya da aynı nasıplı astsubay için sicil notu düzenleyemez.
- Akrabalık ilişkisi yasağı: Sicil üstünün ilgili astsubay ile aralarında; evlilik bağı (sonradan kalkmış olsa bile), kan veya sıhri hısımlık, evlat edinme ya da 3. dereceye kadar kan veya 2. dereceye kadar yasal hısımlık ilişkisi varsa sicil notu düzenleyemez.
- Açığa alınma veya tutukluluk yasağı: Sicil belgesini düzenleyeceği tarihte açığa alınmış ya da tutuklu olan amir sicil notu düzenleyemez.
- Yabancı subay yasağı: Yabancı silahlı kuvvetlere mensup askerler, TSK bünyesindeki astsubaylar hakkında sicil notu düzenleyemez.
Astsubay Sicil İptal Davası
Sicil üstü tarafından Astsubay hakkında düzenlenen sicil notu, idari işlem niteliğini haiz bir karardır. Bu bakımdan astsubayın almış olduğu sicil notunda yetki, şekil, sebep unsurları kapsamında bir eksiklik veya hata görmesi halinde sicil iptal davası açması mümkün olacaktır.
Astsubay sicil iptal davası, adından da anlaşılacağı üzere iptal davası olup İdari Yargıda görülmektedir. Bu bakımdan Sicil İptal davası, sicil notunun Astsubaya verildiği ya da tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde açılmalıdır. Sicil iptal davasına bakmakla görevli mahkeme ise bu kapsamda yetkili İdare Mahkemeleri olmaktadır.
Astsubayların Sicil İptal Davası Hakkında Emsal Kararlar
Sicil İptal Davası Emsal KARAR – Danıştay 2.D, 2021/14049E., 2021/118K.
“… Davacı … vekili Av. … tarafından, müvekkilinin Balıkesir Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığında, Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimi Kursunda (ASTTASAK) sicil notunun düşürülerek, kıdem sıralamasının değişmesine neden olacak şekilde verilen 2019-2020 sicil dönemi kanaat notunun iptali istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada;
Balıkesir … İdare Mahkemesince; kamu görevlilerinin özlük haklarına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun’un 33. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen yetki kuralına göre, anılan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde davacının görevli bulunduğu yer mahkemesi olan Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin olarak verilen … günlü, E:.., K:… sayılı karar ile Gaziantep … İdare Mahkemesince; davacının 01/08/2019-21/02/2020 tarihleri arasında Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığında icra edilen Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma (ASTTASAK) eğitiminde,
Astsubay adayı uzman çavuş rütbesinde görev yaptığı, bu hususun dava dosyası içerisindeki davalı idarenin … günlü, … sayılı yazısında da belirtildiği ve ayrıca dava konusu işlemin de Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığı tarafından tesis edildiği dikkate alındığında, davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun’un 33. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, davacının dava açma tarihinde görevli olduğu
Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığının bulunduğu yer idare mahkemesi olan Balıkesir İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin olarak verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin bulunan ve Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/10/2020 günlü, E:2020/6024, K:2020/4038 sayılı gönderme kararı ile Danıştay Onikinci Dairesine, Danıştay Onikinci Dairesinin 02/12/2020 günlü, E:2020/4844, K:2020/3860 sayılı gönderme kararı üzerine de Dairemize iletilen dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 43. maddenin (b) bendi uyarınca incelenerek gereği düşünüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 33/3. maddesinde, “Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu durumda; Gaziantep 5. Zırhlı Tugay Komutanlığı bünyesinde uzman çavuş olarak görev yapan davacı tarafından, 2019-2020 sicil dönemine ilişkin sicil değerlendirme işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davaya konu uyuşmazlığın çözümünde, 2577 sayılı Kanun’un 33/3. maddesi uyarınca davacının dava açıldığı tarihte kadrosunun bulunduğu yer olan Gaziantep İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır…”
Sicil İptal Davası Emsal Karar – Danıştay 12.D., 2021/3207E., 2022/519K.
“… Dosyanın incelenmesinden, Hava Kuvvetleri Komutanlığı emrinde İstanbul ilindeki 15’inci Füze Üs Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının, ahlaki durum nedeniyle hakkındaki olumsuz sicil durumu gerekçe gösterilerek 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 94. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Astsubay Sicil Yönetmeliği’nin 60. maddesi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemine tabi tutulmasına dair … tarihli ve … sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada;
Davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptaline ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmiş ise de; davalı idarenin, 08/02/2021 tarihinde kayda giren dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz istemi hakkında feragat nedeniyle karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır…”
Astsubay sicil iptal davası konusunda hukuki destek almak istiyorsanız askeri konularda uzman Reform Hukuk Bürosu ile hemen iletişime geçin.
Sıkça Sorulan Sorular – 23567 Astsubay Sicil Yönetmeliği ve Sicil İptal Davası
23567 Astsubay Sicil Yönetmeliği nedir?
Astsubayların rütbe terfisi, kademe ilerlemesi ve TSK’dan ayırma işlemlerine dayanak oluşturacak sicil belgelerinin şekil ve içeriğini, düzenlenme usulünü ile sicil değerlendirme kurullarının çalışma esaslarını düzenleyen askeri yönetmeliktir.
Sicil notu ne zaman hukuka aykırı sayılır?
Sicil üstünün astsubay ile en az 3 ay birlikte fiilen çalışmamış olması; aralarında yasak akrabalık ya da kıdem ilişkisi bulunması; sicil üstünün tutuklu veya açıkta olması; ya da değerlendirmenin somut bilgi ve belgeden yoksun biçimde yapılması hallerinde sicil notu hukuka aykırı sayılabilir.
Astsubay sicil iptal davası nerede açılır?
2577 sayılı İYUK m.33/3 uyarınca, astsubayın dava açıldığı tarihteki kadro yerinin bağlı olduğu idare mahkemesinde açılır. Davalı taraf Millî Savunma Bakanlığı’dır.
Sicil iptal davasının süresi nedir?
Sicil notunun tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür. Bu süre hak düşürücüdür; geçirilmesi halinde yargı yolu tamamen kapanır.
Olumsuz sicil nedeniyle TSK’dan çıkarıldım, dava açabilir miyim?
Evet. Olumsuz sicile dayalı TSK’dan ayırma işlemi de bir idari işlemdir ve iptal davasına konu edilebilir. Danıştay içtihadı bu tür davalarda sicil değerlendirmesinin somut bilgi ve belgeye dayanıp dayanmadığını esas almaktadır. Tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük süreyi kaçırmamak kritik önem taşır.
Yasal Kaynaklar
- 23567 sayılı Astsubay Sicil Yönetmeliği m.20 — Sicil belgesinin içeriği
- 23567 sayılı Yönetmelik m.60 — Olumsuz sicil ve TSK’dan ayırma
- 926 sayılı TSK Personel Kanunu m.94 — Astsubay ayırma halleri
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.33/3 — Sicil davalarında yetkili mahkeme
- 2577 sayılı İYUK m.7 — İptal davası açma süresi (60 gün)
- Danıştay 2. Daire — E.2021/14049, K.2021/118 — Yetkili mahkeme tespiti
